Điều hòa sinh trưởng / Điều chỉnh chín, rụng, bảo quản sau thu hoạch / ABA trong cây trồng

ABA trong cây trồng

ABA, hay Abscisic acid, là chất điều hòa sinh trưởng liên quan mạnh đến phản ứng stress, cân bằng nước, đóng khí khổng, trạng thái ngủ nghỉ và một số quá trình chín sinh lý. ABA cần được hiểu như một tín hiệu sinh lý của cây, không phải chất xử lý chín đại trà hay giải pháp chống stress vạn năng.

Đọc nhanh bài viết

ABA liên quan mạnh đến stress nước và điều tiết khí khổng.
Có vai trò trong ngủ nghỉ, già hóa và một số quá trình chín sinh lý.
Không phải chất xử lý chín phổ thông cho mọi cây trồng.
Cần đặt ABA trong bối cảnh rễ, nước, môi trường và sức cây.

Mục lục bài viết

ABA là gì?

ABA là viết tắt của Abscisic acid, một hormone thực vật quan trọng trong phản ứng của cây với điều kiện bất lợi, đặc biệt là stress nước. Khi cây thiếu nước, úng, mặn hoặc chịu áp lực môi trường, tín hiệu ABA thường liên quan đến điều tiết khí khổng và giảm mất nước.

ABA cũng liên quan đến trạng thái ngủ nghỉ của hạt, chồi và một số quá trình chín sinh lý. Tuy nhiên, ABA không nên được hiểu như chất làm chín phổ thông hoặc sản phẩm chống stress dùng cho mọi tình huống.

Khác Ethylene

Ethylene thiên về chín, rụng, già hóa; ABA thiên về stress, nước, khí khổng và một số tín hiệu sinh lý.

Khác Ethephon

Ethephon giải phóng Ethylene; ABA là hormone/tín hiệu sinh lý khác của cây.

ABA tác động lên cây như thế nào?

Liên quan stress nước

ABA tăng khi cây gặp thiếu nước hoặc điều kiện bất lợi, giúp cây điều chỉnh để giảm mất nước.

Đóng khí khổng

ABA có thể thúc đẩy đóng khí khổng, giảm thoát hơi nước khi cây bị stress.

Điều hòa ngủ nghỉ

ABA liên quan đến trạng thái ngủ của hạt, chồi và một số mô cây.

Liên quan chín sinh lý

Trong một số cây, ABA tham gia tín hiệu chuyển màu hoặc chuyển pha sinh lý.

ABA là tín hiệu sinh lý phức tạp. Không nên dùng hoặc diễn giải ABA tách rời khỏi nước tưới, bộ rễ, nhiệt độ, độ mặn, bệnh hại và tình trạng stress thật của cây.

Vai trò chính của ABA trong cây trồng

Phản ứng với stress

ABA là một phần trong hệ thống tín hiệu giúp cây phản ứng với điều kiện bất lợi.

Điều hòa nước

ABA giúp cây hạn chế mất nước thông qua điều chỉnh khí khổng.

Trạng thái ngủ nghỉ

Có vai trò trong duy trì trạng thái ngủ của hạt hoặc chồi trong một số giai đoạn.

Chín sinh lý

Ở một số nông sản, ABA liên quan đến chuyển màu và chín sinh lý, nhưng không phải chất xử lý chín đại trà.

ABA khác gì với Ethephon, Ethylene, ABA và 1-MCP?

Cùng là điều hòa sinh trưởng nhưng mỗi nhóm có hướng tác động khác nhau. Không nên thay thế hoạt chất chỉ vì cùng được gọi là “hormone” hoặc “chất kích”.

Khác Ethylene

Ethylene thiên về chín, rụng, già hóa; ABA thiên về stress, nước, khí khổng và một số tín hiệu sinh lý.

Khác Ethephon

Ethephon giải phóng Ethylene; ABA là hormone/tín hiệu sinh lý khác của cây.

Khác GA3

GA3 thiên về kéo dài tế bào và sinh trưởng; ABA thường liên quan đến thắng sinh trưởng, ngủ nghỉ và stress.

Khác dinh dưỡng

ABA không thay thế nước tưới, rễ khỏe, Kali, Canxi, Magie hoặc dinh dưỡng nền.

Khi nào nên dùng ABA?

Cây gặp stress nước

Cần quan tâm khi cây héo, thiếu nước, khô hạn, mặn hoặc phản ứng mạnh với điều kiện bất lợi.

Cần hiểu ngủ nghỉ

Liên quan đến hạt, chồi hoặc mô đang ở trạng thái ngủ/nghỉ.

Quản lý chín màu sinh lý

Ở một số cây, ABA có thể liên quan đến chuyển màu và chín sinh lý.

Phân biệt nguyên nhân

Giúp không nhầm mọi biểu hiện đứng cây, chậm lớn là do thiếu phân.

Chỉ nên dùng khi cây còn sức phản ứng, mục tiêu kỹ thuật rõ và nền rễ, nước, dinh dưỡng tương đối ổn định.

Khi nào không nên dùng ABA?

Không rõ stress gì

Không dùng theo cảm tính nếu chưa hiểu cây thiếu nước, úng, mặn, nóng hay bệnh.

Cây cần phục hồi sinh trưởng

Nếu cây cần ra rễ, ra lá, tăng sinh trưởng, cần thận trọng với tín hiệu có xu hướng thắng sinh trưởng.

Không có nhãn rõ

Không dùng nếu nhãn không nêu rõ cây trồng, mục tiêu và thời điểm.

Nhầm với chất làm chín

ABA không phải công cụ làm chín phổ thông cho mọi nông sản.

Bỏ qua nước và rễ

Can thiệp tín hiệu sinh lý mà không xử lý nước, rễ hoặc bệnh nền thường không bền.

Dùng khi cây suy nặng

Cây suy kiệt, thối rễ hoặc bệnh nặng cần xử lý nguyên nhân trước.

Lưu ý khi sử dụng

Không đưa liều lượng cụ thể hoặc công thức phối trộn. Khi dùng ABA cần đọc kỹ nhãn, đúng cây trồng, đúng mục tiêu, đúng thời điểm và đúng quy định hiện hành.

ABA cần kết hợp với gì?

ABA chỉ là công cụ điều chỉnh tín hiệu sinh trưởng. Hiệu quả bền hơn khi đi cùng nền chăm sóc đúng và không dùng để che lấp nguyên nhân cây đang suy.

Nước và tưới tiêu

ABA liên quan mạnh đến cân bằng nước, nên quản lý nước là nền tảng.

Bộ rễ

Rễ khỏe giúp cây hút nước tốt hơn và giảm stress.

Kali và khí khổng

Kali liên quan đến điều tiết khí khổng và cân bằng nước trong cây.

Theo dõi stress

Cần xác định cây đang chịu stress nào trước khi can thiệp.

Dùng đúng và dùng sai khác nhau thế nào?

Dùng đúng

Hiểu ABA liên quan đến stress, nước và khí khổng.
Đánh giá rễ, nước, môi trường và bệnh trước.
Dùng đúng cây trồng, đúng nhãn và đúng mục tiêu.
Không xem ABA là chất làm chín hoặc chống stress vạn năng.

Dùng sai

Xem ABA như chất làm chín nhanh.
Nghĩ cây đứng lại là cần dùng ABA.
Bỏ qua nguyên nhân thiếu nước, úng, mặn hoặc bệnh.
Dùng thay quản lý nước và phục hồi rễ.

ABA giúp hiểu phản ứng sinh lý của cây với stress, nhưng không thay thế việc sửa nền nước, rễ, đất và môi trường canh tác.