CHẤT KÍCH THÍCH SINH HỌC / AMINO ACID VÀ PEPTIDE

Amino acid và peptide

Amino acid và peptide là nhóm chất kích thích sinh học giúp cây phục hồi tốt hơn sau stress, hỗ trợ tổng hợp protein, enzyme, diệp lục và mô non. Nhóm này có giá trị trong giai đoạn cây cần hồi sức, ra rễ nhẹ, ra đọt, nuôi trái hoặc phục hồi sau mưa, nhưng không thay thế phân bón nền, nước, rễ và kỹ thuật canh tác.

Cay phuc hoi xanh la va phat trien mo non

Tóm tắt nhanh

Amino

Đơn vị xây dựng protein

Amino acid là nguyên liệu cơ bản để cây tổng hợp protein, enzyme và nhiều cấu trúc sinh học quan trọng.

Peptide

Chuỗi ngắn có hoạt tính sinh học

Peptide là các chuỗi ngắn từ nhiều amino acid, có thể hỗ trợ một số quá trình sinh lý và phục hồi của cây.

!

Không thay thế phân bón nền

Amino acid và peptide hỗ trợ cây phục hồi, nhưng cây vẫn cần NPK, trung lượng, vi lượng, nước và bộ rễ khỏe.

Amino acid và peptide là gì?

Amino acid là các đơn vị cấu tạo nên protein trong cơ thể sống. Với cây trồng, protein và enzyme tham gia vào rất nhiều quá trình quan trọng như quang hợp, hô hấp, hình thành mô non, vận chuyển chất, chuyển hóa dinh dưỡng và phục hồi sau stress.

Peptide là các chuỗi ngắn gồm nhiều amino acid liên kết với nhau. Tùy nguồn nguyên liệu, công nghệ thủy phân và kích thước phân tử, peptide có thể tham gia hỗ trợ một số quá trình sinh học trong cây, đặc biệt trong giai đoạn cây cần phục hồi hoặc tăng cường trao đổi chất.

Trong nông nghiệp, Amino acid và peptide là chất kích thích sinh học, không phải phân bón đa lượng và không phải thuốc sâu bệnh. Vai trò chính là hỗ trợ cây sử dụng năng lượng, phục hồi và đáp ứng với điều kiện bất lợi.

Amino acid khác gì với peptide?

Amino acid tự do

Là dạng đơn lẻ, kích thước nhỏ, cây có thể hấp thu và sử dụng nhanh hơn trong một số điều kiện.

Peptide ngắn

Là chuỗi gồm vài amino acid liên kết với nhau, có thể hỗ trợ một số quá trình sinh học và vận chuyển dinh dưỡng.

Protein thủy phân

Là nguồn nguyên liệu được phân giải thành amino acid và peptide. Chất lượng phụ thuộc vào nguồn đạm và công nghệ xử lý.

Không giống phân Đạm thông thường

Amino acid có chứa Nitơ, nhưng mục tiêu chính không phải là cung cấp Đạm số lượng lớn như Urea, SA hoặc NPK.

Vai trò chính của Amino acid và peptide trong cây trồng

Hỗ trợ phục hồi stress

Khi cây gặp mưa dầm, nắng nóng, khô hạn, sốc nước, sốc thuốc hoặc sau thu hoạch, Amino acid có thể hỗ trợ cây hồi sinh lý nhẹ.

Hỗ trợ tổng hợp protein và enzyme

Amino acid là nguyên liệu để cây hình thành protein và enzyme, những thành phần quan trọng cho trao đổi chất và phát triển mô.

Hỗ trợ diệp lục và quang hợp

Khi cây đủ điều kiện nền, Amino acid có thể hỗ trợ bộ lá phục hồi, xanh bền hơn và tăng khả năng quang hợp.

Hỗ trợ phát triển mô non

Đọt non, rễ non, lá non, hoa và trái non đều cần quá trình tổng hợp mô mới, trong đó amino acid có vai trò nguyên liệu sinh học.

Hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng

Một số amino acid và peptide có thể hỗ trợ vận chuyển hoặc hấp thu vi lượng, giúp cây sử dụng dinh dưỡng hiệu quả hơn.

Giảm tiêu hao năng lượng

Khi cây được cung cấp amino acid sẵn, cây có thể tiết kiệm một phần năng lượng so với tự tổng hợp hoàn toàn từ đầu trong giai đoạn stress.

Khi nào nên dùng Amino acid và peptide?

Sau mưa, sau stress

Phù hợp khi cây vừa trải qua mưa dầm, nắng nóng, khô hạn, sốc nước hoặc điều kiện bất lợi nhưng rễ chưa hư quá nặng.

Sau thu hoạch

Có thể hỗ trợ cây phục hồi bộ lá, rễ và sức sinh trưởng sau giai đoạn mang trái hoặc khai thác năng suất cao.

Giai đoạn ra rễ, ra đọt

Khi cây cần hình thành rễ non, lá non hoặc cơi đọt mới, Amino acid có thể hỗ trợ nếu nước và dinh dưỡng nền ổn định.

Giai đoạn nuôi trái

Có thể hỗ trợ cây duy trì trao đổi chất và phục hồi nhẹ trong giai đoạn nuôi trái, nhưng không thay thế Kali, Canxi, Magie và vi lượng.

Sau khi xử lý thuốc

Khi cây bị chậm sinh trưởng nhẹ sau một số lần phun thuốc hoặc điều kiện phun bất lợi, Amino acid có thể hỗ trợ phục hồi nếu cây không bị tổn thương nặng.

Khi nào cần thận trọng khi dùng Amino acid?

Cây đang bệnh nặng

Khi bệnh đang bùng mạnh, ưu tiên hạ áp lực bệnh trước. Không nên chỉ dùng Amino acid để “dưỡng” khi cây đang bệnh nặng.

Rễ đang thối hoặc đất còn úng

Nếu rễ đang thối, đất thiếu oxy, vùng gốc úng nước, cần thoát nước và xử lý rễ trước khi kỳ vọng cây hấp thu tốt.

Cây đang cần hãm đọt

Nếu cây đang cần ổn định sinh trưởng, làm bông hoặc hạn chế đọt cạnh tranh, dùng Amino acid sai thời điểm có thể làm cây sung trở lại.

Bông, trái non quá nhạy cảm

Giai đoạn xổ nhụy, trái non mới đậu cần thận trọng khi phối Amino acid với thuốc, Canxi Bo, rong biển hoặc nhiều phân bón lá.

Phối chung thuốc bệnh hoặc gốc đồng

Amino acid không phải lúc nào cũng phù hợp để pha chung với thuốc bệnh, thuốc gốc đồng, lưu huỳnh hoặc dung dịch phun phức tạp.

Amino acid khác gì với các nhóm khác?

Khác phân Đạm

Phân Đạm cung cấp Nitơ số lượng lớn để cây sinh trưởng. Amino acid cung cấp đơn vị hữu cơ nhỏ, thiên về hỗ trợ sinh học và phục hồi.

Khác NPK

NPK là dinh dưỡng nền. Amino acid không thể thay thế vai trò của Đạm, Lân, Kali trong từng giai đoạn sinh trưởng.

Khác chất điều hòa sinh trưởng

Amino acid không tác động kiểu hormone mạnh như GA3, Auxin, Cytokinin hay Paclobutrazol. Tác động của nó mềm hơn và phụ thuộc sức cây.

Khác thuốc BVTV

Amino acid không phải thuốc trị nấm, sâu, nhện hay tuyến trùng. Khi cây bị sâu bệnh, cần xử lý đúng tác nhân gây hại.

Khác rong biển

Rong biển thường chứa nhiều hợp chất chống stress tự nhiên. Amino acid thiên về nguyên liệu sinh học cho phục hồi và chuyển hóa.

Dùng Amino acid và peptide đúng thời điểm

Khi nào nên dùng?

Nên dùng khi cây cần hồi sức, phục hồi sinh lý hoặc hỗ trợ mô non trong điều kiện nền tương đối ổn định.

  • Sau mưa, sau nắng nóng hoặc stress nhẹ
  • Sau thu hoạch, cây cần phục hồi sức
  • Cây con, cây mới trồng cần hỗ trợ ra rễ nhẹ
  • Cây chuẩn bị ra đọt hoặc phục hồi bộ lá
  • Giai đoạn nuôi trái khi cây có dấu hiệu mệt nhẹ
  • Sau phun thuốc nếu cây bị chậm sinh trưởng nhẹ
  • Khi rễ còn hoạt động và đất không bị úng

Khi nào cần thận trọng?

Cần thận trọng khi cây đang bệnh nặng, rễ hư hoặc đang ở giai đoạn cần kiểm soát sinh trưởng.

  • Cây đang bệnh nặng, áp lực nấm khuẩn cao
  • Rễ đang thối, đất còn úng hoặc thiếu oxy
  • Cây đang cần hãm đọt để làm bông
  • Bông đang xổ nhụy hoặc trái non quá nhạy cảm
  • Đang phối nhiều thuốc, phân bón lá trong một bình
  • Dùng cùng thuốc gốc đồng, lưu huỳnh khi chưa rõ tương thích
  • Cây quá sung đọt, mất cân bằng sinh trưởng

Sai lầm thường gặp

Sai lầm thường gặp là xem Amino acid như “thuốc cứu cây” cho mọi vấn đề, trong khi cây cần xử lý đúng nguyên nhân nền trước.

  • Thấy cây yếu là phun Amino ngay
  • Dùng Amino khi rễ đang thối nhưng chưa xử lý rễ
  • Dùng thay NPK hoặc dinh dưỡng nền
  • Dùng khi bệnh đang bùng mạnh
  • Phối Amino với quá nhiều thuốc và phân bón lá
  • Dùng sai thời điểm làm cây bung đọt khi cần hãm
  • Chỉ nhìn lá xanh hơn rồi kết luận cây đã khỏe

Điều kiện nền để Amino acid phát huy

Rễ còn hoạt động

Nếu rễ còn khả năng hấp thu, Amino acid và peptide có thể hỗ trợ cây phục hồi tốt hơn.

Nước ổn định

Cây thiếu nước hoặc úng nước đều hấp thu kém. Quản lý nước vẫn là nền trước khi dùng chất hỗ trợ.

Dinh dưỡng cân đối

Amino acid cần đi cùng NPK, Canxi, Magie, vi lượng và hữu cơ nền phù hợp theo giai đoạn cây.

Bệnh được kiểm soát

Khi áp lực sâu bệnh còn cao, cần xử lý đúng tác nhân trước. Sau đó mới phục hồi cây bằng Amino acid hoặc nhóm hỗ trợ khác.

Tìm hiểu thêm trong nhóm Chất kích thích sinh học