Giảm sinh trưởng thân lá
Nhóm này giúp hạn chế cây bung đọt quá mạnh, đặc biệt khi cây cần chuyển sang ra hoa, giữ trái hoặc nuôi trái.
ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG CÂY TRỒNG / NHÓM HÃM SINH TRƯỞNG, CHẶN ĐỌT
Hãm sinh trưởng, chặn đọt
Nhóm hãm sinh trưởng giúp hạn chế cây phát triển thân lá quá mạnh, giảm đọt cạnh tranh với hoa hoặc trái. Hãm đúng là điều chỉnh cây về trạng thái cân bằng; hãm sai có thể làm cây suy, chậm hồi và ảnh hưởng đến vụ sau.
Tóm tắt nhanh
Điều chỉnh cây về đúng hướng
Mục tiêu không phải làm cây ngừng phát triển, mà là giảm sinh trưởng thân lá quá mức để cây tập trung cho hoa hoặc trái.
Dễ làm cây suy nếu hãm quá mạnh
Dùng sai thời điểm hoặc quá liều có thể làm cây chậm hồi, lá nhỏ, bông yếu, trái kém và ảnh hưởng vụ sau.
Hiểu đúng về nhóm hãm sinh trưởng, chặn đọt
Hãm sinh trưởng là quá trình làm giảm xu hướng phát triển thân lá, đọt non hoặc chiều dài chồi của cây. Mục tiêu là giúp cây bớt thiên về sinh trưởng sinh dưỡng và chuyển sang trạng thái cân bằng hơn, phù hợp với làm bông, giữ trái hoặc nuôi trái.
Vai trò chính của nhóm hãm sinh trưởng, chặn đọt
Hạn chế bung đọt sai thời điểm
Giúp giảm tình trạng cây ra đọt mạnh khi đang cần làm bông, kéo bông, giữ trái non hoặc nuôi trái.
Giảm cạnh tranh giữa đọt và hoa trái
Khi đọt phát triển quá mạnh, cây dễ phân tán dinh dưỡng khỏi bông hoặc trái. Hãm đúng giúp cây tập trung nguồn lực tốt hơn.
Hỗ trợ xử lý ra hoa
Một số hoạt chất hãm sinh trưởng giúp giảm sinh trưởng thân lá, hỗ trợ cây chuyển sang pha phân hóa mầm hoa khi cây đủ sức.
Giữ cây cân bằng trong giai đoạn nuôi trái
Trong giai đoạn nuôi trái, hãm mềm có thể giúp giảm đọt cạnh tranh, nhưng không nên làm cây mất bộ lá quang hợp.
Các hoạt chất chính trong nhóm hãm sinh trưởng, chặn đọt
Paclobutrazol
Ức chế GibberellinPaclobutrazol làm giảm sinh trưởng kéo dài của thân, cành và đọt bằng cách ức chế tổng hợp Gibberellin. Dùng sai có thể làm cây bị ức chế kéo dài, lá nhỏ và khó hồi cơi đọt.
Uniconazole
Ức chế sinh trưởng mạnhUniconazole cũng thuộc nhóm ức chế tổng hợp Gibberellin. Hoạt chất này có hiệu lực mạnh, cần kiểm soát chặt liều lượng và thời điểm sử dụng.
Chlormequat chloride
Chất hãm sinh trưởngChlormequat chloride thường được dùng trong một số cây trồng để giảm vươn cao, làm cây cứng hơn hoặc điều chỉnh hình thái. Cần chú ý cây trồng được phép và an toàn nông sản.
Daminozide
Điều chỉnh hình thái câyDaminozide thường được nhắc đến trong hoa, cây cảnh hoặc cây cần kiểm soát chiều cao. Cần đặc biệt thận trọng khi liên quan đến cây thực phẩm.
Ethephon
Liên quan EthyleneEthephon có thể tác động đến già hóa, rụng, chín và một số phản ứng sinh lý khác. Nếu dùng sai có thể gây rụng lá, rụng hoa, rụng trái hoặc làm cây stress.
Dùng nhóm hãm sinh trưởng, chặn đọt đúng thời điểm
Hãm sinh trưởng chỉ nên dùng khi cây đang quá thiên về thân lá và cần điều chỉnh về đúng mục tiêu sinh lý. Không nên hãm mạnh khi cây đang suy, rễ yếu, thiếu lá hoặc chưa đủ sức nuôi bông, nuôi trái.
Khi nào nên dùng?
Nên cân nhắc khi cây ra đọt mạnh sai thời điểm, làm ảnh hưởng đến ra hoa, giữ trái hoặc nuôi trái.
- Cây quá sung đọt trước khi làm bông
- Cây đang xử lý ra hoa nhưng đọt vẫn bung mạnh
- Giai đoạn kéo bông bị đọt cạnh tranh
- Giai đoạn trái non nhưng cây đi đọt mạnh
- Cây nuôi trái nhưng sinh trưởng thân lá mất cân bằng
- Cần làm già lá, cứng mô trước giai đoạn kỹ thuật quan trọng
- Cây cần kiểm soát chiều cao hoặc hình thái trong một số mô hình canh tác
Khi nào cần thận trọng?
Cần thận trọng khi cây chưa đủ sức, đang suy hoặc vẫn cần bộ lá để quang hợp và phục hồi.
- Cây đang suy sau thu hoạch
- Bộ lá thưa, lá mỏng hoặc lá xuống màu
- Rễ yếu, đất úng hoặc cây bị bệnh vùng rễ
- Cây đang thiếu dinh dưỡng nền
- Cây vừa bị sâu bệnh nặng
- Cây đang mang trái nhưng bộ lá không đủ nuôi trái
- Không xác định rõ mục tiêu là hãm mềm hay chặn mạnh
Sai lầm thường gặp
Nhiều vườn dùng chất hãm sinh trưởng với mục tiêu chặn đọt nhanh, nhưng lại làm cây mất sức vì không xem tình trạng rễ, lá, tuổi trái và sức cây.
- Cứ thấy đọt là chặn
- Chặn quá mạnh khi trái còn non
- Dùng hoạt chất hãm khi cây đang suy
- Hãm đọt nhưng vẫn bón Đạm cao hoặc tưới nước mạnh
- Không phân biệt dìu đọt, hãm đọt mềm và chặn đọt mạnh
- Không có kế hoạch phục hồi cây sau khi dùng chất hãm
- Dùng theo kinh nghiệm truyền miệng, không xem sức cây và giai đoạn
Điều kiện nền trước khi hãm sinh trưởng
Cây còn đủ sức
Cây cần có bộ lá và bộ rễ đủ khỏe. Nếu cây đang suy, hãm mạnh có thể làm cây chậm hồi hơn.
Xác định đúng mục tiêu
Cần biết mục tiêu là dìu đọt, hãm mềm, làm già lá hay chặn đọt mạnh. Không nên xử lý theo cảm tính.
Nước và Đạm phải được kiểm soát
Nếu vẫn tưới mạnh hoặc bón Đạm cao, cây vẫn có thể bung đọt dù đã dùng chất hãm sinh trưởng.
Có kế hoạch phục hồi sau xử lý
Sau khi hãm hoặc xử lý mạnh, cây cần được theo dõi và phục hồi đúng lúc để tránh ảnh hưởng cơi đọt, hoa trái và vụ sau.
Tìm hiểu thêm trong nhóm Điều hòa sinh trưởng
Các bài viết liên quan
Paclobutrazol
Paclobutrazol trong hãm sinh trưởng: Vai trò, rủi ro và cách dùng thận trọng
Bài viết giúp hiểu thêm về hãm sinh trưởng, chặn đọt và rủi ro khi dùng sai.
Đọc bài viếtUniconazole
Uniconazole có gì khác Paclobutrazol?
Bài viết giúp hiểu thêm về hãm sinh trưởng, chặn đọt và rủi ro khi dùng sai.
Đọc bài viếtCCC
Chlormequat chloride trong điều chỉnh chiều cao và sinh trưởng cây
Bài viết giúp hiểu thêm về hãm sinh trưởng, chặn đọt và rủi ro khi dùng sai.
Đọc bài viếtDaminozide
Daminozide dùng trong hoa, cây cảnh cần lưu ý gì?
Bài viết giúp hiểu thêm về hãm sinh trưởng, chặn đọt và rủi ro khi dùng sai.
Đọc bài viết