Dinh dưỡng cây trồng / Thiếu, thừa và mất cân đối dinh dưỡng

Thiếu, thừa và mất cân đối dinh dưỡng

Cây vàng lá, chậm lớn, rụng bông hoặc rụng trái không phải lúc nào cũng do thiếu phân. Có thể cây thiếu thật, dư phân, hấp thu kém hoặc mất cân đối giữa các chất.

Muốn xử lý đúng cần nhìn cả triệu chứng, bộ rễ, đất, nước, giai đoạn cây và lịch bón gần nhất.

Bo la cay can can bang dinh duong

Tóm tắt nhanh về mất cân đối dinh dưỡng

Thiếu

Thiếu dinh dưỡng

Cây không nhận đủ chất cần thiết, nhưng triệu chứng cần đối chiếu với rễ, đất và giai đoạn.

Thừa

Thừa dinh dưỡng

Dư phân hoặc bón quá đậm có thể làm cây mềm mô, sốc rễ, cháy mép lá hoặc mất cân bằng.

Lệch

Mất cân đối

Tỷ lệ giữa các chất bị lệch khiến cây xanh nhưng không bền, ra hoa kém hoặc nuôi trái không ổn định.

Đừng vội kết luận cây thiếu phân

Biểu hiện trên cây không phải lúc nào cũng phản ánh đúng lượng phân đang có trong đất. Đất vẫn còn phân nhưng rễ yếu, đất bí, pH sai hoặc cây stress thì cây vẫn có thể vàng lá và chậm đọt.

Ba vấn đề dễ bị nhầm lẫn

Thiếu dinh dưỡng

Ví dụ thiếu Đạm làm lá già vàng, thiếu Magie vàng giữa gân lá già, thiếu Sắt vàng lá non.

Thừa dinh dưỡng

Thừa Đạm làm cây sung lá; Kali cao có thể kéo lệch Magie, Canxi; phân đậm đặc dễ cháy rễ.

Hấp thu kém

Đất vẫn có phân nhưng rễ yếu, đất bí, pH sai hoặc EC cao khiến cây không lấy được dinh dưỡng.

Mất cân đối

Cây có đủ từng chất nhưng tỷ lệ không phù hợp, làm sinh lý bị lệch và phản ứng phân bón kém.

Vì sao bón phân đều mà cây vẫn thiếu?

Rễ

Ít rễ tơ, thối rễ, tuyến trùng hoặc cháy rễ làm cây không hấp thu được phân.

Đất

Đất bí, úng, chua, chai hoặc nghèo hữu cơ làm dinh dưỡng khó phát huy.

Nước

Nước tưới có pH, EC hoặc độ mặn không phù hợp có thể tăng áp lực vùng rễ.

Kiểm tra trước khi bổ sung

  • Triệu chứng nằm ở lá non hay lá già?
  • Biểu hiện toàn vườn hay chỉ từng khu vực?
  • Cây đang ở giai đoạn rễ, lá, bông, trái non hay trái lớn?
  • Đất có úng, bí, chua, chai hoặc EC cao không?
  • Rễ còn trắng và có rễ tơ không?
  • Gần đây có bón mạnh, phun thuốc hoặc gặp mưa nắng thất thường không?

Điều chỉnh an toàn

  • Rễ yếu thì phục hồi rễ trước khi tăng phân.
  • Đất chua hoặc bí thì xử lý nền đất, không chỉ phun lá.
  • Thiếu vi lượng cần bổ sung đúng liều, tránh lạm dụng.
  • Mất cân đối thì giảm nhóm đang dư, không chỉ thêm một chất.
  • Sốc phân cần giảm áp lực vùng rễ trước khi bón tiếp.
  • Giai đoạn bông và trái non cần xử lý nhẹ, tránh phối quá nhiều.

Sai lầm thường gặp

  • Thấy lá vàng là tăng Đạm ngay.
  • Thấy rụng trái là chỉ phun Canxi Bo.
  • Thúc Kali cao nhưng quên Magie và Canxi.
  • Bón thêm phân khi rễ đang cháy hoặc đất đang úng.
  • Không kiểm tra pH, EC, nước và rễ.
  • Dùng nhiều sản phẩm cùng lúc nên không biết cây phản ứng với nhóm nào.

Nguyên tắc xử lý nhanh

1Nhìn triệu chứng

Xác định vị trí biểu hiện, lá non hay lá già, toàn cây hay cục bộ.

2Kiểm tra nền

Xem rễ, đất, nước, pH, EC và lịch bón gần nhất.

3Điều chỉnh nhẹ

Bổ sung đúng nhóm thiếu và giảm nhóm đang gây lệch hoặc gây sốc.

Tìm hiểu thêm