Sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện trên cây cam: Dấu hiệu nhận biết và cách quản lý

Sâu vẽ bùa, rệp sáp và nhện là nhóm sâu hại rất thường gặp trên cây cam. Chúng không chỉ làm cây mất lá, đọt non yếu, lá xoăn, vỏ trái xấu, trái bị da cám, bồ hóng, mà còn làm cây suy, giảm quang hợp, giảm chất lượng trái và tăng nguy cơ phát sinh bệnh khác.

Trong đó, sâu vẽ bùa thường hại mạnh trên lá non, làm lá biến dạng và tạo điều kiện cho loét vi khuẩn phát triển. Rệp sáp thường đi kèm kiến, gây bồ hóng, làm trái bẩn, cây suy và có thể hại cả vùng gốc – rễ. Nhện đỏ, nhện vàng thường làm lá bạc màu, vàng lá, da trái bị nám, da cám, giảm mạnh mẫu mã trái thương phẩm.

Bài viết này giúp bà con nhận diện đúng sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện trên cây cam; phân biệt với rầy chổng cánh, loét vi khuẩn, thiếu dinh dưỡng và bệnh lá; đồng thời hướng dẫn cách quản lý theo hướng tổng hợp: theo dõi đúng giai đoạn, tỉa tán thông thoáng, quản lý kiến – rệp, giữ cây khỏe, bón phân cân đối và dùng thuốc BVTV đúng đối tượng khi cần.

Sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện trên cây cam là gì?

Đây là 3 nhóm sâu hại phổ biến trên cây cam và cây có múi, thường xuất hiện ở các vị trí khác nhau trên cây.

Ba nhóm này thường xuất hiện mạnh khi cây ra đọt non, tán rậm, cây dư đạm, vườn khô nóng, vệ sinh kém hoặc cây đang suy.

Vì sao nhóm sâu hại này nguy hiểm trên cây cam?

Sâu vẽ bùa, rệp sáp và nhện đều gây hại trực tiếp đến bộ lá và trái. Nếu mật số cao, cây giảm quang hợp, chậm ra đọt, đậu trái kém, trái nhỏ và mẫu mã trái xấu.

Tác hại thường gặp:

• Lá non bị xoăn, biến dạng.
• Cơi đọt không thành thục tốt.
• Lá bị loét vi khuẩn nặng hơn sau sâu vẽ bùa.
• Lá vàng, bạc màu do nhện.
• Trái bị nám, da cám, sần vỏ.
• Trái bị bồ hóng, bẩn do rệp sáp.
• Cành non yếu, cây chậm phục hồi sau thu hoạch.
• Cây đang nuôi trái bị giảm sức.
• Trái nhỏ, chất lượng kém.
• Cây suy nếu rệp sáp hại gốc – rễ.

Đặc biệt, sâu vẽ bùa và loét vi khuẩn thường đi cùng nhau. Nếu chỉ xử lý bệnh loét mà không kiểm soát sâu vẽ bùa, bệnh rất dễ tái phát trên các cơi đọt sau.

Giai đoạn nào cây cam dễ bị sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện?

Các nhóm sâu hại này có thể xuất hiện nhiều thời điểm, nhưng thường tập trung ở các giai đoạn sau:

Trong đó, sâu vẽ bùa nguy hiểm nhất ở giai đoạn lá non; rệp sáp cần kiểm tra quanh năm, nhất là trong tán rậm và vùng cuống trái; nhện thường tăng khi thời tiết khô nóng hoặc cây bị mất cân bằng nước.

Dấu hiệu nhận biết sâu vẽ bùa trên cây cam

Sâu vẽ bùa thường gây hại trên lá non. Sâu non đục bên trong lớp biểu bì lá, tạo thành đường ngoằn ngoèo như nét vẽ, nên gọi là sâu vẽ bùa.

Dấu hiệu trên lá

• Lá non có đường ngoằn ngoèo màu trắng bạc.
• Lá bị xoăn lại.
• Lá biến dạng khi lớn lên.
• Lá bị co rúm, không mở đều.
• Cơi đọt kém chất lượng.
• Lá bị tổn thương dễ nhiễm loét vi khuẩn.
• Cây con bị nặng sẽ chậm phát triển tán.

Dấu hiệu trên cơi đọt

• Cơi đọt non bị hư nhiều lá.
• Lá không thành thục tốt.
• Đọt nhìn xơ xác.
• Tán cây phát triển không đều.
• Sau mưa, lá bị sâu vẽ bùa dễ xuất hiện thêm vết loét.

Sâu vẽ bùa không chỉ làm xấu lá, mà còn tạo cửa ngõ cho bệnh loét vi khuẩn xâm nhập.

Dấu hiệu nhận biết rệp sáp trên cây cam

Rệp sáp là nhóm chích hút có lớp sáp trắng bao phủ. Rệp có thể xuất hiện trên cành non, kẽ cành, cuống trái, mặt dưới lá, vùng gốc hoặc rễ.

Dấu hiệu trên cành, lá, trái

• Có mảng trắng như bông ở kẽ cành, cuống lá, cuống trái.
• Có kiến bò nhiều trên thân, cành, trái.
• Có lớp bồ hóng đen trên lá hoặc trái.
• Lá bị bẩn, giảm quang hợp.
• Trái bị bồ hóng, giảm mẫu mã.
• Cuống trái yếu nếu rệp hại nặng.
• Trái phát triển kém ở chùm bị rệp nhiều.

Dấu hiệu ở gốc, rễ

• Có kiến quanh gốc.
• Cây vàng lá, bón phân không hồi.
• Rễ yếu, ít rễ tơ.
• Có mảng trắng ở vùng rễ hoặc cổ rễ.
• Cây suy từng cây, từng khu.
• Rệp sáp rễ làm cây dễ bị nhầm với thối rễ hoặc thiếu phân.

Rệp sáp thường khó trị dứt điểm nếu không quản lý kiến. Kiến ăn mật ngọt do rệp tiết ra và có thể bảo vệ, phát tán rệp trong vườn.

Dấu hiệu nhận biết nhện đỏ, nhện vàng trên cây cam

Nhện thường rất nhỏ, khó thấy nếu không quan sát kỹ. Chúng thường gây hại ở mặt dưới lá và trên vỏ trái.

Dấu hiệu trên lá

• Lá có màu vàng nhạt, bạc màu.
• Mặt lá có chấm nhỏ li ti.
• Lá giảm xanh, giảm bóng.
• Lá bị khô, rụng nếu mật số nhện cao.
• Mặt dưới lá có thể thấy nhện nhỏ, trứng hoặc tơ mịn.
• Cây bị nhện nặng thường quang hợp kém.

Dấu hiệu trên trái

• Vỏ trái bị nám.
• Da trái bị cám, sần.
• Màu vỏ kém đẹp.
• Trái mất độ bóng.
• Mẫu mã trái giảm mạnh.
• Trái gần thu bị da cám khó phục hồi.

Nhện gây hại trên trái ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán. Khi vỏ trái đã bị nám, việc khôi phục mẫu mã thường khó, nên cần phát hiện sớm.

Phân biệt sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện với các vấn đề khác

Xác định đúng đối tượng giúp tránh phun sai thuốc, giảm chi phí và hạn chế làm cây bị sốc.

Nguyên nhân làm sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện phát sinh mạnh

1. Cây ra đọt non liên tục

Sâu vẽ bùa và rầy chổng cánh thường phát sinh khi cây ra đọt non. Nếu vườn ra đọt rải rác kéo dài, sâu hại có nguồn thức ăn liên tục.

Nguyên nhân làm đọt kéo dài

• Bón đạm nhiều.
• Tưới nước không đều.
• Cây trong vườn không đồng sức.
• Cắt tỉa không đồng loạt.
• Sau mưa cây bật nhiều đợt đọt.
• Cây con, cây kiến thiết ra đọt liên tục.

Hướng xử lý

Bón phân và tưới nước theo đợt hợp lý hơn, giúp cơi đọt ra tập trung, nhanh thành thục và dễ quản lý sâu hại.

2. Dư đạm làm đọt non mềm

Đạm cao làm lá non mềm, kéo dài thời gian lá non, rất thuận lợi cho sâu vẽ bùa, rầy, rệp và loét vi khuẩn.

Hướng xử lý

Giảm đạm, cân Kali – Canxi – Magiê – Kẽm để đọt khỏe, lá nhanh cứng và xanh bền hơn.

3. Tán rậm, ẩm, khó quan sát

Tán rậm là nơi rệp sáp, bồ hóng và bệnh lá dễ phát triển. Tán rậm cũng làm việc phun xịt khó tiếp xúc đều.

Hướng xử lý

Tỉa bỏ cành khô, cành bệnh, cành đan chéo, cành mọc vào trong tán. Giữ tán thông thoáng vừa phải, không tỉa trống quá mức.

4. Có nhiều kiến trong vườn

Kiến thường đi cùng rệp sáp. Nếu có kiến nhiều, rệp sáp rất dễ tái phát sau xử lý.

Hướng xử lý

Theo dõi đường đi của kiến, quản lý kiến song song với rệp sáp, kiểm tra rệp ở cuống trái, kẽ cành, gốc và rễ.

5. Thời tiết khô nóng làm nhện tăng

Nhện thường phát triển mạnh khi thời tiết khô nóng, cây thiếu nước hoặc tán bị bụi bám nhiều.

Hướng xử lý

Giữ nước ổn định, hạn chế cây bị khô hạn kéo dài, kiểm tra mặt dưới lá và vỏ trái thường xuyên trong mùa khô, mùa nắng.

6. Vườn vệ sinh kém, nhiều cành lá bệnh

Cành bệnh, lá bệnh, trái bệnh, cỏ rậm và tán ẩm tạo điều kiện cho nhiều nhóm sâu hại phát triển.

Hướng xử lý

Vệ sinh vườn, thu gom tàn dư bệnh, tỉa cành sau thu hoạch, giữ gốc thông thoáng và kiểm tra sâu hại định kỳ.

7. Lạm dụng thuốc làm giảm thiên địch

Phun thuốc tràn lan, không theo mật số có thể làm giảm thiên địch. Khi thiên địch giảm, nhện và rệp có thể bùng phát mạnh hơn.

Hướng xử lý

Chỉ xử lý khi cần, xác định đúng đối tượng, luân phiên nhóm thuốc hợp lý và hạn chế phun phổ rộng không cần thiết.

Quy trình kiểm tra sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện trên cây cam

Bước 1: Kiểm tra cơi đọt non

Sâu vẽ bùa và rầy thường xuất hiện khi cây có đọt non.

Cần quan sát

• Cây đang nhú đọt không?
• Lá non có đường vẽ không?
• Lá non có xoăn không?
• Có rầy, rệp trên đọt không?
• Lá non có loét vi khuẩn không?
• Cơi đọt có ra đồng loạt hay rải rác?

Nếu có sâu vẽ bùa, cần kiểm tra sớm, không đợi lá bị hư nặng.

Bước 2: Kiểm tra kẽ cành, cuống trái và kiến

Rệp sáp thường ẩn ở nơi khuất.

Cần quan sát

• Có kiến bò nhiều không?
• Có mảng trắng ở kẽ cành không?
• Cuống trái có rệp không?
• Có bồ hóng trên lá hoặc trái không?
• Có rệp ở cành trong tán không?
• Có rệp quanh gốc hoặc rễ không?

Nếu có kiến nhiều mà chưa thấy rệp, cần kiểm tra kỹ hơn ở mặt khuất và vùng gốc.

Bước 3: Kiểm tra mặt dưới lá và vỏ trái để phát hiện nhện

Nhện thường khó thấy nếu chỉ nhìn thoáng qua mặt trên lá.

Cần quan sát

• Mặt dưới lá có chấm nhỏ li ti không?
• Lá có bạc màu, vàng lấm tấm không?
• Vỏ trái có da cám, nám không?
• Nhện tập trung ở cây nào, khu nào?
• Vườn có đang khô nóng không?
• Có phun thuốc gần đây làm nhện bùng phát không?

Có thể dùng kính lúp để quan sát nếu cần.

Bước 4: Kiểm tra mức độ gây hại

Không phải thấy một vài con sâu hại là phải phun ngay. Cần đánh giá mức độ.

Cần xem

• Tỷ lệ đọt bị sâu vẽ bùa.
• Tỷ lệ trái bị rệp sáp.
• Mức bồ hóng trên lá, trái.
• Mức lá bị nhện.
• Mức vỏ trái bị da cám.
• Cây đang ở giai đoạn nào.
• Có gần thu hoạch không.
• Có thiên địch trong vườn không.

Xử lý cần dựa vào mức độ hại và giai đoạn cây.

Bước 5: Kiểm tra lịch bón phân, phun thuốc gần đây

Cần xem:

• Có bón đạm cao không?
• Cây có ra đọt mềm kéo dài không?
• Có phun thuốc phổ rộng nhiều lần không?
• Có phun làm nhện bùng lên không?
• Có xử lý rệp nhưng chưa xử lý kiến không?
• Có phun nồng độ cao làm lá/trái bị tổn thương không?

Lịch chăm sóc giúp tìm nguyên nhân làm sâu hại bùng phát.

Phương án quản lý sâu vẽ bùa trên cây cam

Bước 1: Theo dõi đúng thời điểm lá non

Sâu vẽ bùa cần được kiểm tra khi cây vừa ra đọt.

Cần làm

• Kiểm tra cơi đọt mới.
• Theo dõi lá non từ khi mới mở.
• Không chờ lá bị vẽ nhiều mới xử lý.
• Chăm cây ra đọt tương đối đồng loạt.
• Giảm đạm nếu đọt quá mềm.

Bước 2: Giúp lá nhanh thành thục

Lá non càng kéo dài, sâu càng dễ hại.

Cần làm

• Bón đạm vừa phải.
• Bổ sung Kali – Canxi – Magiê.
• Bổ sung Kẽm nếu đọt yếu, lá nhỏ.
• Giữ nước ổn định.
• Không kích đọt liên tục.

Bước 3: Xử lý khi mật số cao

Nếu sâu vẽ bùa gây hại nhiều trên cơi đọt non, có thể cần dùng biện pháp xử lý đúng thời điểm.

Nguyên tắc

• Xác định đúng sâu vẽ bùa.
• Xử lý khi sâu còn mới gây hại.
• Dùng sản phẩm được phép, đúng nhãn.
• Không phun nồng độ cao lên lá non.
• Không pha quá nhiều loại.
• Kết hợp quản lý loét vi khuẩn nếu có.

Phương án quản lý rệp sáp trên cây cam

Bước 1: Quản lý kiến song song với rệp

Nếu bỏ qua kiến, rệp dễ tái phát.

Cần làm

• Theo dõi đường đi của kiến.
• Kiểm tra ổ kiến quanh gốc.
• Hạn chế kiến tiếp cận tán nếu có thể.
• Xử lý kiến theo biện pháp phù hợp.
• Kiểm tra lại sau xử lý rệp.

Bước 2: Tỉa tán và vệ sinh vườn

Rệp sáp thích nơi khuất, ẩm, tán rậm.

Cần làm

• Tỉa cành rậm trong tán.
• Tỉa cành sát đất.
• Loại cành bệnh, cành khô.
• Dọn cỏ sát gốc.
• Thu gom trái bệnh, trái rụng.
• Giữ tán thông thoáng.

Bước 3: Xử lý đúng ổ rệp

Rệp sáp thường ẩn ở kẽ cành, cuống trái, gốc và rễ. Nếu chỉ phun ngoài mặt tán, hiệu quả thấp.

Nguyên tắc

• Kiểm tra đúng vị trí rệp trú ẩn.
• Xử lý tập trung ổ rệp.
• Quản lý kiến cùng lúc.
• Nếu rệp ở rễ, cần xử lý vùng gốc và phục hồi rễ.
• Theo dõi tái phát sau 7–14 ngày.

Phương án quản lý nhện trên cây cam

Bước 1: Kiểm tra sớm trong điều kiện khô nóng

Nhện cần được phát hiện sớm, trước khi vỏ trái đã bị da cám nặng.

Cần làm

• Kiểm tra mặt dưới lá.
• Kiểm tra vỏ trái.
• Kiểm tra cây ở rìa vườn, nơi khô nóng.
• Kiểm tra sau các đợt phun thuốc có thể làm thiên địch giảm.
• Kiểm tra cây đang vàng lá, bạc lá.

Bước 2: Giữ cây không bị stress nước

Cây thiếu nước dễ bị nhện hại nặng hơn.

Cần làm

• Giữ ẩm ổn định.
• Không để cây khô kiệt kéo dài.
• Phủ gốc sạch bệnh nếu cần.
• Không để đất quá khô rồi tưới dồn.

Bước 3: Xử lý đúng đối tượng khi mật số cao

Nhện không phải côn trùng thông thường, nên cần chọn đúng nhóm sản phẩm phù hợp.

Nguyên tắc

• Xác định đúng là nhện.
• Kiểm tra trứng, nhện non, nhện trưởng thành.
• Dùng sản phẩm đúng nhãn.
• Luân phiên nhóm hoạt chất nếu cần.
• Phun kỹ mặt dưới lá và nơi nhện trú.
• Không phun khi nắng gắt.
• Chú ý thời gian cách ly nếu gần thu hoạch.

Xử lý theo từng tình huống thực tế

Lá non bị vẽ bùa nhiều

Nguyên nhân nghi ngờ

Sâu vẽ bùa hại cơi đọt non.

Hướng xử lý

Theo dõi sớm hơn ở cơi đọt sau, giảm đạm, giúp lá nhanh thành thục và xử lý đúng thời điểm nếu mật số cao. Kiểm tra loét vi khuẩn đi kèm.

Lá bị vẽ bùa rồi xuất hiện loét

Nguyên nhân nghi ngờ

Sâu vẽ bùa tạo vết thương, loét vi khuẩn phát triển.

Hướng xử lý

Quản lý song song sâu vẽ bùa và loét. Không chỉ xử lý bệnh loét mà bỏ qua sâu vẽ bùa.

Có kiến, rệp trắng và bồ hóng trên trái

Nguyên nhân nghi ngờ

Rệp sáp đi kèm kiến.

Hướng xử lý

Quản lý kiến, xử lý ổ rệp ở cuống trái, kẽ cành và trong tán. Tỉa tán thông thoáng, không chỉ lau bồ hóng.

Cây vàng lá, rệp sáp ở gốc hoặc rễ

Nguyên nhân nghi ngờ

Rệp sáp rễ làm rễ suy, cây bón phân không hồi.

Hướng xử lý

Kiểm tra vùng gốc, rễ, kiến. Xử lý rệp vùng rễ nếu có, kết hợp phục hồi rễ bằng hữu cơ hoai, Humic/Fulvic, Lân, Canxi.

Trái bị da cám, nám vỏ

Nguyên nhân nghi ngờ

Nhện đỏ, nhện vàng hoặc bọ trĩ.

Hướng xử lý

Kiểm tra mặt dưới lá, vỏ trái và mật số nhện. Nếu đúng là nhện, xử lý đúng đối tượng, chú ý phun kỹ nơi nhện trú và thời gian cách ly nếu gần thu.

Nhện tái phát sau khi phun

Nguyên nhân nghi ngờ

Chưa phun đúng vị trí, chưa luân phiên nhóm phù hợp, cây khô hạn, thiên địch giảm hoặc trứng nhện còn nhiều.

Hướng xử lý

Kiểm tra lại mặt dưới lá, mật số trứng và nhện non. Điều chỉnh nước, tránh lạm dụng thuốc phổ rộng và xử lý đúng chu kỳ nếu cần theo hướng dẫn kỹ thuật.

Rệp sáp tái phát sau xử lý

Nguyên nhân nghi ngờ

Chưa quản lý kiến, tán rậm, ổ rệp ở vị trí khuất hoặc ở rễ.

Hướng xử lý

Kiểm tra lại kiến, cuống trái, kẽ cành, gốc và rễ. Tỉa tán, xử lý ổ rệp đúng vị trí và theo dõi sau xử lý.

Dinh dưỡng hỗ trợ cây giảm sâu hại

Dinh dưỡng không thay thế được quản lý sâu hại, nhưng cây khỏe sẽ ít bị hại nặng hơn và hồi phục tốt hơn.

Đạm vừa phải

Giúp cây ra đọt nhưng không làm lá non mềm kéo dài.

Kali

Giúp cây cứng cáp, tăng chống chịu.

Canxi

Giúp mô non, lá non và vỏ trái ổn định hơn.

Magiê

Giữ lá xanh, giúp cây quang hợp tốt.

Kẽm

Hỗ trợ đọt, lá non và cơi lá phát triển tốt.

Hữu cơ hoai

Giúp đất tơi, rễ khỏe, cây hấp thu ổn định.

Humic/Fulvic

Hỗ trợ đất – rễ, đặc biệt khi cây bón phân chậm hồi.

Nếu cây rễ yếu, vàng lá, thiếu nước hoặc dư đạm, sâu hại thường dễ bùng phát hơn.

Những việc không nên làm khi có sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện

Không bón đạm cao để ép đọt

Đọt non mềm sẽ làm sâu vẽ bùa, rầy, rệp và loét tăng mạnh.

Không chờ lá bị vẽ bùa nặng mới xử lý

Khi lá đã biến dạng, cơi đọt đã mất chất lượng.

Không xử lý rệp sáp mà bỏ qua kiến

Kiến làm rệp tái phát nhanh.

Không chỉ phun ngoài mặt tán

Rệp sáp thường ẩn ở kẽ cành, cuống trái, gốc và rễ.

Không nhầm nhện với bệnh lá hoặc thiếu dinh dưỡng

Nhện cần kiểm tra mặt dưới lá và vỏ trái.

Không phun thuốc tràn lan khi mật số thấp

Có thể làm giảm thiên địch và khiến nhện bùng phát mạnh hơn.

Không phun nồng độ cao lên lá non, trái non

Dễ làm cháy lá, sẹo trái hoặc rụng trái.

Không quên thời gian cách ly thuốc

Đặc biệt khi cây đang nuôi trái hoặc gần thu hoạch.

Bảng kiểm tra nhanh sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện trên cam

Bảng xử lý nhanh theo triệu chứng

Quy trình quản lý tóm tắt

Phòng sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện theo từng giai đoạn

Cây con, kiến thiết

• Theo dõi đọt non thường xuyên.
• Quản lý sâu vẽ bùa và rầy chổng cánh sớm.
• Không bón đạm cao.
• Tạo tán thông thoáng.
• Kiểm tra rệp quanh gốc.

Sau thu hoạch

• Tỉa cành, vệ sinh vườn.
• Phục hồi rễ.
• Nuôi cơi đọt khỏe.
• Kiểm tra sâu vẽ bùa, rệp, nhện trên đợt đọt mới.

Ra đọt, dưỡng lá

• Theo dõi lá non ngay từ đầu.
• Giúp lá nhanh thành thục.
• Giảm đạm, cân Canxi – Kali – Magiê.
• Quản lý sâu vẽ bùa để hạn chế loét.

Trái non, nuôi trái

• Kiểm tra nhện, bọ trĩ, rệp sáp trên trái.
• Quản lý kiến nếu có rệp.
• Không để tán rậm, ẩm.
• Theo dõi vỏ trái để hạn chế da cám, nám.

Trước thu hoạch

• Kiểm tra rệp sáp, bồ hóng, nhện.
• Chú ý thời gian cách ly thuốc.
• Phân loại trái bị da cám, bồ hóng, sẹo.
• Không phun thuốc tùy tiện sát ngày thu.

Kết luận

Sâu vẽ bùa, rệp sáp và nhện là nhóm sâu hại rất phổ biến trên cây cam. Sâu vẽ bùa làm lá non xoăn, biến dạng và tạo điều kiện cho loét vi khuẩn phát triển. Rệp sáp gây bồ hóng, làm trái bẩn, cây suy và thường tái phát nếu không quản lý kiến. Nhện làm lá bạc màu, vàng lá, vỏ trái da cám, nám và giảm mạnh mẫu mã thương phẩm.

Cách quản lý đúng là kiểm tra đúng vị trí và đúng thời điểm: sâu vẽ bùa trên lá non, rệp sáp ở cuống trái – kẽ cành – gốc – rễ, nhện ở mặt dưới lá và vỏ trái. Không nên phun tràn lan khi chưa xác định đối tượng.

Muốn kiểm soát bền, cần kết hợp tỉa tán thông thoáng, giảm đạm, cân Kali – Canxi – Magiê, giữ nước ổn định, quản lý kiến – rệp, bảo vệ cơi đọt non và dùng thuốc BVTV đúng đối tượng, đúng nhãn khi cần. Khi bộ lá khỏe và vỏ trái ít sâu hại, cây cam sẽ nuôi trái tốt hơn, mẫu mã đẹp hơn và ít suy sau vụ trái.

Gợi ý đọc thêm

• Loét vi khuẩn, bệnh lá trên cây cam
• Rầy chổng cánh trên cây cam
• Dưỡng đọt, dưỡng lá khỏe cho cây cam
• Nhện đỏ, nhện vàng trên cây cam
• Quy trình chăm sóc cam giai đoạn nuôi trái, phát triển múi