Sau thu hoạch là giai đoạn cây cam cần được phục hồi để lấy lại sức sau một thời gian dài ra hoa, đậu trái và nuôi trái. Nếu chăm sóc đúng, cây sẽ nhanh ra đọt mới, bộ lá xanh bền, rễ hoạt động tốt và chuẩn bị nền cho vụ hoa tiếp theo. Nếu bỏ qua giai đoạn này, cây dễ suy, vàng lá, khô cành, rụng lá, ra hoa không đều, đậu trái kém và dễ phát sinh sâu bệnh.
Nhiều vườn cam sau khi hái trái xong thường bón phân mạnh ngay để cây “hồi nhanh”. Tuy nhiên, nếu bộ rễ đang yếu, đất bị chai, pH lệch, cây mất lá hoặc có bệnh vùng rễ, việc bón mạnh có thể làm cây vàng thêm, bón không ăn và suy kéo dài.
Bài viết này hướng dẫn quy trình chăm sóc cam sau thu hoạch theo hướng thực tế: đánh giá sức cây, vệ sinh vườn, tỉa cành, kiểm tra rễ – đất – gốc, phục hồi đất, bón phân nhẹ, nuôi đọt mới, dưỡng lá khỏe và phòng sâu bệnh trên cây có múi.
Giai đoạn phục hồi sau thu hoạch trên cây cam là gì?
Giai đoạn phục hồi sau thu hoạch là thời điểm sau khi cây cam đã được thu trái xong và bắt đầu bước vào chu kỳ sinh trưởng mới. Lúc này, cây cần được “trả sức” sau một vụ nuôi trái dài.
Trong giai đoạn này, cây cần phục hồi:
| Bộ phận | Mục tiêu phục hồi |
|---|---|
| Rễ | Tạo rễ tơ mới, giúp cây ăn phân trở lại |
| Lá | Giữ lá xanh, ra đọt mới khỏe |
| Cành | Loại bỏ cành khô, cành sâu bệnh, cành suy |
| Đất | Cải tạo đất, cân pH, tăng hữu cơ |
| Tán | Làm thông thoáng, chuẩn bị cành mang hoa vụ sau |
| Dinh dưỡng | Bổ sung lại nguồn cây đã tiêu hao khi nuôi trái |
| Sâu bệnh | Giảm nguồn bệnh còn tồn dư sau vụ trái |
Giai đoạn này không nên hiểu đơn giản là “bón phân sau thu”. Đúng hơn, đây là giai đoạn vệ sinh – phục hồi rễ – nuôi lá – chuẩn bị nền cho vụ mới.
Vì sao cây cam cần phục hồi sau thu hoạch?
Trong suốt vụ trái, cây cam đã dùng rất nhiều nước, dinh dưỡng và năng lượng để nuôi trái. Bộ lá phải làm việc liên tục, bộ rễ phải hấp thu mạnh, cành mang trái phải chịu tải trong thời gian dài.
Sau thu hoạch, cây thường gặp các vấn đề:
- Lá vàng, lá già, lá rụng.
- Cành mang trái bị suy.
- Cành khô, cành nhỏ chết dần.
- Rễ yếu do nuôi trái kéo dài.
- Đất quanh gốc bị chai, chua hoặc nghèo hữu cơ.
- Cây bón phân không hồi.
- Tán rậm, nhiều cành vô hiệu.
- Trái rụng, trái bệnh còn tồn trong vườn.
- Sâu bệnh còn lưu tồn trên lá, cành, trái sót.
- Cây dễ ra đọt yếu nếu phục hồi không đúng.
Nếu cây chưa phục hồi mà đã bước sang giai đoạn ra đọt, phân hóa mầm hoa hoặc xử lý ra hoa, cây dễ ra hoa lệch, hoa yếu, đậu trái kém và rụng trái non nhiều.
Mục tiêu chăm sóc cam sau thu hoạch
1. Giảm nguồn sâu bệnh tồn dư
Sau thu hoạch cần dọn trái rụng, trái bệnh, cành khô, lá bệnh để giảm sâu bệnh cho vụ sau.
2. Phục hồi bộ rễ
Rễ khỏe giúp cây hấp thu lại dinh dưỡng. Đây là nền quan trọng nhất trước khi bón phục hồi.
3. Cải tạo đất vùng rễ
Đất cần tơi, thoát nước, đủ hữu cơ hoai và pH phù hợp để cây cam ăn phân tốt hơn.
4. Nuôi lại bộ lá
Bộ lá khỏe giúp cây tích lũy dinh dưỡng cho đợt ra hoa, đậu trái sau này.
5. Tỉa tán thông thoáng
Tỉa cành hợp lý giúp cây giảm cành vô hiệu, giảm sâu bệnh và chuẩn bị cành mang hoa tốt hơn.
6. Bổ sung dinh dưỡng đã mất sau vụ trái
Cần bổ sung Đạm vừa phải, Lân, Kali, Canxi, Magiê, Kẽm, Bo, vi lượng và hữu cơ hoai theo sức cây.
7. Phòng sâu bệnh trên đợt đọt mới
Đọt non sau thu hoạch rất dễ bị sâu vẽ bùa, rầy chổng cánh, rệp, nhện và loét vi khuẩn.
8. Chuẩn bị nền cho vụ hoa tiếp theo
Khi cây đã có rễ khỏe, lá xanh, cơi đọt thành thục thì mới nên chuyển sang giai đoạn chuẩn bị ra hoa.
Dấu hiệu cây cam đã suy sau thu hoạch
Cần đánh giá sức cây ngay sau khi thu xong. Cây cam suy thường có các dấu hiệu:
- Lá vàng, lá nhỏ.
- Lá rụng nhiều sau thu.
- Cành mang trái bị khô.
- Cành tăm, cành vô hiệu nhiều.
- Cây ra đọt yếu.
- Cây bón phân không xanh lại.
- Gốc ẩm, đất bí.
- Rễ ít, rễ nâu, rễ tơ yếu.
- Có xì mủ gốc hoặc thối rễ.
- Trái vụ trước nhỏ, chất lượng kém.
- Cây có nhiều vết loét, rệp sáp, nhện, sâu vẽ bùa.
- Có biểu hiện vàng lá lệch, chùn đọt, cây kém phát triển bất thường.
Với cây suy, không nên bón phân mạnh ngay. Cần phục hồi rễ và kiểm tra sâu bệnh trước.
Dấu hiệu cây cam phục hồi tốt sau thu hoạch
Một cây cam phục hồi tốt sau thu hoạch thường có:
- Lá không vàng thêm.
- Cành khô được loại bỏ.
- Gốc khô thoáng.
- Rễ mới bắt đầu phát triển.
- Cây bón nhẹ có phản ứng.
- Đọt mới ra đều.
- Lá non ít bị sâu vẽ bùa, rầy, rệp.
- Lá mới thành thục xanh bền.
- Tán thông thoáng, không quá rậm.
- Cây không bị rụng lá kéo dài.
- Sâu bệnh được kiểm soát sớm.
Khi cây đạt các dấu hiệu này, cây mới có nền tốt để bước vào giai đoạn ra đọt, dưỡng lá và chuẩn bị ra hoa.
Nguyên tắc quan trọng khi chăm sóc cam sau thu hoạch
Không bón phân mạnh ngay khi cây đang suy
Cây suy thường có rễ yếu. Bón mạnh lúc này dễ làm cây vàng thêm, rụng lá hoặc bón không hồi.
Phục hồi rễ trước, nuôi đọt sau
Rễ khỏe thì cây mới ra đọt khỏe. Nếu chỉ kích đọt khi rễ yếu, đọt dễ mềm, lá nhỏ và sâu bệnh tăng.
Vệ sinh vườn trước khi phục hồi
Trái rụng, trái bệnh, cành khô, lá bệnh là nguồn sâu bệnh cho vụ sau. Cần dọn trước khi bón phục hồi.
Tỉa cành vừa phải
Tỉa đúng giúp cây thông thoáng, nhưng tỉa quá mạnh làm cây mất lá và chậm hồi.
Không dùng đạm cao liên tục
Đạm cao làm cây ra đọt mềm, dễ sâu vẽ bùa, rầy chổng cánh, loét vi khuẩn và bệnh lá.
Hữu cơ phải hoai kỹ
Hữu cơ chưa hoai dễ nóng rễ, tăng thối rễ và làm đất bí.
Đọt non phải được bảo vệ
Đợt đọt sau thu hoạch rất quan trọng. Nếu bị sâu vẽ bùa, rầy hoặc loét nặng, cây sẽ mất nền lá cho vụ sau.
Quy trình chăm sóc cam sau thu hoạch
Bước 1: Đánh giá sức cây sau khi thu trái
Trước khi làm bất kỳ biện pháp nào, cần đi vườn đánh giá tình trạng cây.
Cần kiểm tra
- Cây vụ vừa rồi mang trái nhiều hay ít?
- Trái có nhỏ, không đồng đều không?
- Lá hiện tại xanh hay vàng?
- Tán có thưa không?
- Cành khô nhiều không?
- Cây có bị rụng lá không?
- Gốc có ẩm, xì mủ, thối rễ không?
- Cây có rệp sáp, nhện, sâu vẽ bùa, loét không?
- Cây có biểu hiện nghi vàng lá Greening/HLB không?
Mục tiêu
Phân loại cây khỏe, cây suy nhẹ, cây suy nặng để có cách phục hồi phù hợp. Không nên chăm toàn vườn giống nhau nếu cây không đồng đều.
Bước 2: Thu gom trái rụng, trái bệnh và tàn dư
Sau thu hoạch, trong vườn thường còn trái rụng, trái sâu bệnh, trái khô, lá bệnh và cành gãy.
Cần thu gom
- Trái rụng dưới gốc.
- Trái bệnh còn sót trên cây.
- Trái bị ruồi đục, sâu đục, thối.
- Cành khô, cành gãy.
- Lá bệnh nặng.
- Tàn dư quanh gốc.
Mục tiêu
Giảm nguồn nấm bệnh, ruồi đục trái, sâu hại và vi khuẩn tồn dư cho vụ sau.
Không nên để trái bệnh phân hủy ngay dưới tán vì đây là nguồn sâu bệnh rất lớn.
Bước 3: Tỉa cành sau thu hoạch
Tỉa cành giúp cây giảm tiêu hao dinh dưỡng vào cành vô hiệu và làm tán thông thoáng.
Nên tỉa
- Cành khô.
- Cành sâu bệnh.
- Cành gãy sau thu hoạch.
- Cành tăm, cành vô hiệu.
- Cành mọc vào trong tán.
- Cành đan chéo.
- Cành sát mặt đất.
- Cành đã mang trái nhưng suy nặng.
- Chồi vượt làm tán quá rậm.
Cần giữ
- Cành khung khỏe.
- Cành có lá tốt.
- Cành có khả năng ra đọt mới.
- Tán đủ lá để quang hợp.
Lưu ý
Không tỉa quá mạnh trên cây đang suy hoặc cây đang vàng lá nhiều. Cây cần lá để phục hồi.
Bước 4: Kiểm tra gốc, rễ và đất
Sau thu hoạch là thời điểm tốt để kiểm tra lại nền rễ.
Cần quan sát
- Gốc có bị lấp đất không?
- Cổ rễ có ẩm bí không?
- Có xì mủ gốc không?
- Đất có chai, nén, đóng váng không?
- Sau mưa có đọng nước không?
- Rễ tơ có nhiều không?
- Rễ có nâu đen, thối, mùi hôi không?
- Có tuyến trùng hoặc rệp sáp rễ không?
- Cây có bón phân nhưng không hồi không?
Nếu rễ yếu, phải xử lý rễ trước khi bón thúc đọt.
Bước 5: Điều chỉnh nước và thoát nước
Cây cam sau thu cần nước ổn định để hồi rễ và ra đọt mới. Tuy nhiên, không được để đất úng.
Nếu đất khô
- Tưới nhẹ, đều.
- Không để cây khô kiệt.
- Phủ gốc bằng vật liệu sạch bệnh.
- Không bón phân khi đất quá khô.
Nếu đất ướt, úng
- Khơi rãnh thoát nước.
- Mở vùng cổ rễ.
- Gạt lớp phủ sát gốc.
- Không tưới thêm.
- Không bón phân khi đất đang sũng nước.
Cây cam sau thu nếu bị khô – ướt thất thường sẽ ra đọt yếu và dễ rụng lá.
Bước 6: Phục hồi đất và bộ rễ
Khi nước và gốc đã ổn định, bắt đầu phục hồi đất – rễ.
Có thể dùng
- Hữu cơ hoai.
- Compost.
- Humic/Fulvic.
- Lân hỗ trợ rễ.
- Canxi hỗ trợ mô rễ.
- Magiê nếu lá vàng.
- Vi sinh có lợi khi đất phù hợp.
- Vật liệu cải tạo đất nếu đất chai, bí.
Nếu đất quá chua
Cần kiểm tra pH đất. Nếu pH thấp, có thể cần điều chỉnh bằng vôi, dolomite hoặc vật liệu phù hợp theo khuyến cáo kỹ thuật. Không nên bón vôi, phân và vi sinh cùng lúc một cách tùy tiện; cần tách thời điểm hợp lý.
Cần tránh
- Phân chuồng tươi.
- Hữu cơ chưa hoai.
- Bón phân sát cổ gốc.
- Phủ sát cổ rễ.
- Xới sâu làm đứt rễ.
- Bón mạnh khi rễ chưa hồi.
Phục hồi rễ là bước nền để cây ra đọt mới khỏe.
Bước 7: Bón phân phục hồi nhẹ, chia nhỏ
Sau khi cây ổn định hơn, có thể bón phục hồi.
Nhóm dinh dưỡng cần chú ý
| Nhóm | Vai trò |
|---|---|
| Đạm vừa phải | Hỗ trợ cây ra đọt mới |
| Lân | Phục hồi và phát triển rễ |
| Kali | Tăng sức chống chịu |
| Canxi | Hỗ trợ rễ, thân, lá non |
| Magiê | Giữ lá xanh, tăng quang hợp |
| Kẽm, Bo | Hỗ trợ đọt, mô non, sinh lý cây |
| Hữu cơ hoai | Cải tạo đất lâu dài |
| Humic/Fulvic | Hỗ trợ hấp thu |
Nguyên tắc bón
- Bón nhẹ, chia nhỏ.
- Không bón dồn một lần.
- Không bón sát gốc.
- Không bón khi đất khô hoặc úng.
- Không dùng đạm cao kéo dài.
- Theo dõi phản ứng cây sau bón.
Nếu sau bón cây không xanh, cần kiểm tra lại rễ, đất, pH và sâu bệnh thay vì tiếp tục tăng phân.
Bước 8: Nuôi đọt mới sau thu hoạch
Sau thu hoạch, cây cần ra đọt mới để tái tạo bộ lá. Đây là cơi đọt rất quan trọng cho vụ sau.
Mục tiêu
- Đọt ra đều.
- Lá non phát triển tốt.
- Lá thành thục xanh bền.
- Cơi đọt không bị sâu vẽ bùa nặng.
- Không có rầy chổng cánh mật số cao.
- Ít loét vi khuẩn trên lá non.
- Cây không ra đọt quá mềm do dư đạm.
Cần làm
- Giữ nước ổn định.
- Bón nhẹ trước và sau cơi đọt.
- Bổ sung Canxi – Magiê – Kali phù hợp.
- Theo dõi sâu vẽ bùa, rầy chổng cánh.
- Kiểm tra rệp, nhện trên lá non.
- Không phun phân thuốc nồng độ cao lên lá non.
Đọt sau thu hoạch khỏe thì cây mới có nền lá tốt cho giai đoạn sau.
Bước 9: Phòng sâu bệnh trên đợt đọt mới
Cơi đọt mới trên cây cam rất dễ bị sâu bệnh. Nếu không bảo vệ, cây sẽ mất lá non và khó phục hồi.
Nhóm cần chú ý
- Sâu vẽ bùa.
- Rầy chổng cánh.
- Rệp non.
- Nhện đỏ, nhện vàng.
- Rệp sáp.
- Loét vi khuẩn.
- Thán thư, bệnh lá sau mưa.
Nguyên tắc quản lý
- Kiểm tra đọt non thường xuyên.
- Quản lý rầy chổng cánh sớm.
- Kiểm soát sâu vẽ bùa trên lá non.
- Giảm đạm nếu đọt quá mềm.
- Tỉa tán thông thoáng.
- Không để cỏ dại, tán rậm che kín gốc.
- Dùng thuốc BVTV đúng đối tượng, đúng nhãn nếu cần.
- Không phun thuốc bừa bãi khi mật số thấp.
Đặc biệt, rầy chổng cánh là đối tượng cần chú ý trên cây có múi vì liên quan đến bệnh Greening/HLB.
Bước 10: Chỉ chuyển sang chuẩn bị ra hoa khi cây đã hồi
Không nên vội xử lý ra hoa khi cây chưa phục hồi.
Cây đã sẵn sàng khi
- Cơi đọt sau thu đã thành thục.
- Lá xanh bền.
- Tán đủ lá.
- Rễ hoạt động tốt.
- Cây bón nhẹ có phản ứng.
- Gốc khô thoáng.
- Cành khô đã được loại bỏ.
- Sâu bệnh đọt non được kiểm soát.
- Cây không còn vàng lá rõ.
Chưa nên chuyển nếu
- Cây vẫn vàng lá.
- Cây bón không hồi.
- Rễ yếu, gốc ẩm.
- Đọt non chưa thành thục.
- Tán thưa, cành khô nhiều.
- Cây đang nhiễm sâu bệnh nặng.
Nếu cây chưa hồi mà thúc ra hoa, hoa sẽ yếu, đậu trái kém và cây dễ suy nặng hơn.
Xử lý theo từng tình huống thực tế
Cây cam sau thu hoạch lá vàng nhiều
Nguyên nhân nghi ngờ
Rễ yếu, thiếu Magiê, cây nuôi trái quá sức, đất chua, thối rễ hoặc bệnh vàng lá.
Hướng xử lý
Kiểm tra rễ, gốc, pH đất và tình trạng lá. Bổ sung Magiê nếu thiếu, phục hồi rễ nếu cây bón không hồi. Không bón phân mạnh ngay.
Cây cam sau thu bị khô cành
Nguyên nhân nghi ngờ
Cây mang trái quá tải, thiếu nước trong vụ trái, bệnh cành, rễ yếu hoặc sâu đục cành.
Hướng xử lý
Tỉa bỏ cành khô, kiểm tra sâu bệnh trên cành, phục hồi rễ – lá và bón nhẹ cân đối.
Cây cam bón phân sau thu nhưng không xanh
Nguyên nhân nghi ngờ
Rễ yếu, đất bí, pH lệch, thối rễ, tuyến trùng hoặc bệnh vàng lá.
Hướng xử lý
Ngưng tăng phân. Đào nhẹ kiểm tra rễ, kiểm tra đất và nước. Phục hồi đất – rễ trước.
Cây cam ra đọt non nhưng bị sâu vẽ bùa
Nguyên nhân nghi ngờ
Sâu vẽ bùa tấn công lá non trong cơi đọt mới.
Hướng xử lý
Theo dõi đúng thời điểm lá non, quản lý sâu sớm nếu mật số cao. Dinh dưỡng cần cân đối để đọt không quá mềm kéo dài.
Cây cam sau thu có rầy chổng cánh
Nguy cơ
Rầy chổng cánh liên quan đến lây truyền bệnh Greening/HLB.
Hướng xử lý
Theo dõi đọt non, quản lý rầy đúng thời điểm, loại bỏ nguồn cây nghi bệnh nếu có và dùng cây giống sạch bệnh cho vườn trồng mới.
Cây cam có loét vi khuẩn trên đọt mới
Nguyên nhân nghi ngờ
Mưa gió, lá non bị tổn thương, sâu vẽ bùa, tán ẩm, đạm cao.
Hướng xử lý
Tỉa tán thoáng, giảm đạm, kiểm soát sâu vẽ bùa và xử lý bệnh đúng hướng dẫn nếu bệnh lan.
Cây cam sau thu ra hoa sớm khi chưa hồi
Nguyên nhân nghi ngờ
Cây bị stress, thiếu nước, suy rễ hoặc mất cân bằng sinh trưởng.
Hướng xử lý
Không nên giữ trái nếu cây còn yếu. Ưu tiên phục hồi rễ, lá và tán trước.
Dinh dưỡng cần chú ý sau thu hoạch cây cam
Hữu cơ hoai
Giúp cải tạo đất, tăng độ tơi, giữ ẩm, giữ phân và nuôi rễ. Đây là nền phục hồi lâu dài.
Humic/Fulvic
Hỗ trợ đất – rễ, giúp cây hấp thu tốt hơn sau một vụ trái dài.
Lân
Hỗ trợ rễ mới, đặc biệt quan trọng khi cây bón phân không hồi hoặc rễ yếu.
Canxi
Giúp rễ, thân, cành và lá non ổn định hơn. Cũng hỗ trợ cải thiện sức cây sau stress.
Magiê
Giữ lá xanh và tăng quang hợp. Rất cần nếu cây vàng lá sau thu.
Kali
Giúp cây tăng sức chống chịu và phục hồi bền hơn.
Đạm
Cần cho đợt đọt mới, nhưng chỉ dùng vừa phải. Dư đạm làm đọt mềm, dễ sâu bệnh.
Kẽm, Bo, vi lượng
Hỗ trợ đọt, lá non và sinh lý cây. Cần dùng đúng liều, không lạm dụng.
Vôi, Dolomite
Có thể cần nếu đất quá chua hoặc thiếu Ca/Mg, nhưng nên dựa trên tình trạng đất và tách thời điểm hợp lý với phân bón, hữu cơ, vi sinh.
Những việc không nên làm sau thu hoạch cam
Không bón phân mạnh ngay sau khi hái
Cây có thể đang suy rễ. Bón mạnh dễ làm cây vàng thêm.
Không dùng đạm cao liên tục
Đọt ra nhanh nhưng mềm, dễ sâu vẽ bùa, rầy chổng cánh và loét.
Không bỏ qua vệ sinh vườn
Trái rụng, trái bệnh, cành khô là nguồn sâu bệnh cho vụ sau.
Không tỉa cành quá mạnh
Tỉa mạnh làm cây mất lá, giảm quang hợp và chậm hồi.
Không phủ hữu cơ sát cổ rễ
Cổ rễ ẩm bí dễ thối gốc, xì mủ.
Không dùng hữu cơ chưa hoai
Dễ nóng rễ, phát sinh nấm bệnh và làm đất bí.
Không kích ra hoa khi cây chưa phục hồi
Cây chưa hồi mà ra hoa sẽ dễ đậu kém, rụng trái non và suy tiếp.
Không bỏ qua rầy chổng cánh trên đọt non
Đây là đối tượng quan trọng cần theo dõi trên cây có múi.
Bảng kiểm tra nhanh sau thu hoạch cam
| Hạng mục | Đạt yêu cầu | Cần xử lý |
|---|---|---|
| Lá | Xanh tương đối | Vàng, rụng nhiều |
| Tán | Còn đủ lá | Thưa, cành khô nhiều |
| Cành | Ít cành sâu bệnh | Nhiều cành khô, cành gãy |
| Gốc | Khô thoáng | Ẩm bí, xì mủ |
| Rễ | Cây ăn phân tốt | Bón không hồi |
| Đất | Tơi, thoát nước | Chai, chua, úng |
| Trái rụng | Được thu gom | Còn nhiều dưới tán |
| Đọt mới | Ra đều, khỏe | Đọt yếu, sâu vẽ bùa |
| Sâu hại | Ít áp lực | Rầy, rệp, nhện nhiều |
| Bệnh | Ít loét, ít thối rễ | Loét, vàng lá, thối rễ |
Bảng xử lý nhanh theo triệu chứng
| Triệu chứng | Nguyên nhân nghi ngờ | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Lá vàng sau thu | Thiếu Mg, rễ yếu, cây suy | Kiểm tra rễ, bổ sung Mg |
| Bón phân không hồi | Rễ yếu, đất chua, thối rễ | Phục hồi đất – rễ |
| Khô cành | Cây quá tải, bệnh cành | Tỉa cành, phục hồi cây |
| Đọt non bị vẽ bùa | Sâu vẽ bùa | Theo dõi đọt, xử lý sớm |
| Có rầy trên đọt | Rầy chổng cánh | Quản lý rầy, phòng HLB |
| Lá non bị loét | Loét vi khuẩn, lá tổn thương | Tỉa thoáng, kiểm soát sâu vẽ bùa |
| Gốc xì mủ | Ẩm bệnh, thối gốc | Mở gốc, thoát nước |
| Cây ra hoa sớm | Stress, cây chưa hồi | Không giữ trái, phục hồi cây |
| Cây rụng lá nhiều | Rễ yếu, thiếu nước, bệnh | Kiểm tra nước, rễ, lá |
| Tán rậm, sâu bệnh | Ít tỉa cành | Tỉa chọn lọc sau thu |
Quy trình chăm sóc cam sau thu hoạch tóm tắt
| Bước | Việc cần làm | Mục tiêu |
|---|---|---|
| 1 | Đánh giá sức cây | Phân loại cây khỏe, cây suy |
| 2 | Thu gom trái rụng, tàn dư | Giảm nguồn sâu bệnh |
| 3 | Tỉa cành sau thu | Làm tán thoáng, bỏ cành vô hiệu |
| 4 | Kiểm tra gốc, rễ, đất | Biết cây có ăn phân được không |
| 5 | Điều chỉnh nước | Không khô, không úng |
| 6 | Phục hồi đất – rễ | Tạo rễ mới |
| 7 | Bón phân nhẹ, chia nhỏ | Hồi cây an toàn |
| 8 | Nuôi đọt mới | Tái tạo bộ lá |
| 9 | Phòng sâu bệnh đọt non | Bảo vệ cơi lá vụ mới |
| 10 | Chờ cây hồi rồi mới ra hoa | Tránh cây suy, đậu kém |
Kết luận
Chăm sóc cam sau thu hoạch là bước quyết định cây có phục hồi tốt và bước vào vụ mới ổn định hay không. Sau một vụ nuôi trái, cây cần được vệ sinh vườn, tỉa cành, kiểm tra gốc – rễ – đất, điều chỉnh nước, phục hồi rễ, bón phân nhẹ và nuôi lại bộ lá.
Sai lầm thường gặp là bón phân mạnh ngay sau khi thu trái, nhất là khi cây đang vàng lá, rễ yếu hoặc bón không hồi. Cách làm đúng là phục hồi nền rễ trước, sau đó mới nuôi đọt và dưỡng lá. Đợt đọt sau thu hoạch cần được bảo vệ kỹ khỏi sâu vẽ bùa, rầy chổng cánh, rệp, nhện và loét vi khuẩn.
Khi cây cam có rễ khỏe, lá xanh bền, tán thông thoáng và cơi đọt sau thu đã thành thục, cây mới có nền tốt để bước sang giai đoạn ra đọt, dưỡng lá và chuẩn bị ra hoa cho vụ tiếp theo.
Gợi ý đọc thêm
- Quy trình chăm sóc cam giai đoạn ra đọt, dưỡng lá
- Phục hồi rễ và cải tạo đất cho cây cam
- Vàng lá, thối rễ trên cây cam
- Rầy chổng cánh trên cây cam
- Loét vi khuẩn trên cây cam