Rụng trái non trên cây bơ: Nguyên nhân và cách xử lý đúng

Rụng trái non là hiện tượng rất thường gặp trên cây bơ sau giai đoạn ra hoa, thụ phấn và bắt đầu đậu trái. Một phần trái non rụng là sinh lý bình thường, vì cây bơ thường ra rất nhiều hoa nhưng chỉ giữ lại số trái phù hợp với sức cây. Tuy nhiên, nếu trái non rụng quá nhiều, rụng kéo dài, rụng sau mưa, sau nắng nóng, sau phun thuốc hoặc rụng kèm vàng lá, thâm cuống, sâu bệnh thì cần kiểm tra nguyên nhân ngay.

Rụng trái non không chỉ do thiếu Bo hay thiếu phân giữ trái. Nguyên nhân có thể đến từ rễ yếu, thối rễ, nước tưới thất thường, cây suy sau ra hoa, đọt non cạnh tranh, thiếu Canxi – Bo – Kẽm – Magiê, dư đạm, thán thư, bọ trĩ, rệp sáp, bệnh cuống trái hoặc cây mang trái vượt quá sức.

Bài viết này giúp bà con phân biệt rụng trái sinh lý và rụng trái bất thường trên cây bơ, đồng thời hướng dẫn cách kiểm tra và xử lý theo thứ tự: nước – rễ – lá – đọt – dinh dưỡng – sâu bệnh – sức cây.

Rụng trái non trên cây bơ là gì?

Rụng trái non là hiện tượng trái bơ vừa hình thành sau thụ phấn bị rụng khỏi cây trong giai đoạn trái còn nhỏ. Hiện tượng này có thể xảy ra ngay sau khi hoa tàn, khi trái bằng đầu đũa, bằng hạt đậu, bằng ngón tay hoặc trong giai đoạn đầu nuôi trái.

Có thể chia thành 2 nhóm chính:

Điểm quan trọng là không nên cố giữ toàn bộ trái non. Cây bơ sẽ tự loại bỏ phần trái yếu, trái không thụ phấn tốt hoặc trái vượt quá khả năng nuôi của cây. Mục tiêu chăm sóc là giảm rụng bất thường, không phải giữ tất cả trái.

Vì sao cây bơ thường rụng trái non?

Cây bơ có đặc điểm ra nhiều hoa, đậu nhiều trái non ban đầu nhưng sau đó sẽ rụng bớt. Đây là cách cây tự cân bằng giữa số trái và sức nuôi của bộ rễ, bộ lá, cành mang trái.

Cây sẽ rụng trái non nhiều hơn khi:

• Cây chưa phục hồi sau thu hoạch.
• Bộ lá yếu, lá vàng, tán thưa.
• Rễ yếu, thối rễ, bón phân không hồi.
• Thiếu nước hoặc sốc nước.
• Cây đang bung đọt non mạnh.
• Thiếu Canxi, Bo, Kẽm, Magiê.
• Dư đạm làm cây đi lá.
• Thán thư, bệnh cuống trái.
• Bọ trĩ, rệp sáp, sâu chích hút.
• Thời tiết bất lợi lúc sau đậu trái.
• Cây giữ quá nhiều trái so với sức cây.

Do đó, rụng trái non là biểu hiện của sự mất cân bằng trong cây. Cần tìm đúng nguyên nhân trước khi xử lý.

Khi nào rụng trái non là bình thường?

Rụng trái non có thể xem là bình thường nếu:

• Trái rụng nhẹ trong một thời gian ngắn.
• Cây vẫn xanh, không vàng lá.
• Lá không rụng nhiều.
• Cuống trái còn lại vẫn xanh.
• Trái còn lại tiếp tục lớn.
• Cây không bị thối rễ, xì mủ, sâu bệnh nặng.
• Rụng giảm dần sau khi cây ổn định.

Trong trường hợp này, không nên can thiệp quá mạnh. Chỉ cần giữ nước ổn định, bón nhẹ cân đối và theo dõi thêm.

Khi nào rụng trái non là bất thường?

Cần xem là bất thường nếu:

• Trái non rụng hàng loạt.
• Rụng nhiều đợt liên tục.
• Rụng sau mưa lớn hoặc sau tưới mạnh.
• Rụng sau nắng nóng, gió khô.
• Rụng sau khi phun phân thuốc.
• Cuống trái bị thâm, đen hoặc khô.
• Trái non có vết sẹo, vết chích hút.
• Có bọ trĩ, rệp sáp, kiến trong chùm trái.
• Lá vàng, lá rụng, cây suy.
• Cây đang bung đọt non mạnh.
• Gốc ẩm, đất bí, cây bón phân không hồi.

Khi có các dấu hiệu này, cần kiểm tra vườn theo từng nhóm nguyên nhân, không nên chỉ phun thuốc giữ trái theo cảm tính.

Dấu hiệu nhận biết nguyên nhân rụng trái non

Nhìn đúng dấu hiệu giúp chọn hướng xử lý chính xác hơn.

Nguyên nhân rụng trái non trên cây bơ

1. Rụng sinh lý do cây tự điều chỉnh tải trái

Cây bơ thường đậu nhiều trái non hơn khả năng nuôi thực tế. Sau đó cây sẽ tự rụng bớt những trái yếu, trái không thụ phấn tốt hoặc trái nằm trên cành không đủ sức.

Dấu hiệu

• Rụng một phần trái nhỏ.
• Cây vẫn xanh.
• Lá không vàng nhanh.
• Trái còn lại phát triển bình thường.
• Rụng giảm dần theo thời gian.

Hướng xử lý

Không cần can thiệp mạnh. Cần giữ nước ổn định, không bón phân hoặc phun thuốc quá nặng làm cây sốc thêm.

2. Cây chưa đủ sức sau ra hoa

Sau giai đoạn ra hoa, cây đã tiêu hao nhiều năng lượng. Nếu trước đó cây chưa phục hồi tốt sau thu hoạch, bộ lá yếu hoặc rễ yếu, cây sẽ không đủ sức giữ trái non.

Dấu hiệu

• Cây ra hoa nhiều nhưng sau đó xuống lá.
• Lá vàng, tán thưa.
• Cành mang hoa yếu.
• Trái non rụng nhiều trên cây suy.
• Cây bón phân không hồi.
• Cành nhỏ khô sau ra hoa.

Hướng xử lý

Không ép cây giữ quá nhiều trái. Cần giữ nước ổn định, bảo vệ bộ lá, kiểm tra rễ và bón nhẹ cân đối. Sau đợt rụng, cần phục hồi lại cây để chuẩn bị cho giai đoạn nuôi trái hoặc vụ sau.

3. Bộ rễ yếu, thối rễ Phytophthora

Rễ yếu là nguyên nhân nền rất quan trọng. Khi rễ không hút được nước và dinh dưỡng, cây sẽ rụng trái non để giảm tải.

Dấu hiệu

• Lá vàng sau mưa.
• Cây bón phân không xanh lại.
• Gốc ẩm, đất bí.
• Rễ tơ ít, rễ nâu đen.
• Có xì mủ gốc hoặc xì mủ thân.
• Trái non rụng kèm lá vàng.
• Cây suy rõ hơn sau mưa kéo dài.

Hướng xử lý

Thoát nước trước, mở vùng cổ rễ thông thoáng, kiểm tra rễ. Nếu có thối rễ, cần xử lý bệnh vùng rễ đúng đối tượng, sau đó phục hồi bằng hữu cơ hoai, Humic/Fulvic, Lân, Canxi và vi sinh phù hợp khi đất đã ổn định.

Không nên bón phân giữ trái mạnh khi rễ chưa hồi.

4. Thiếu nước, cây bị khô hạn

Trái non rất nhạy với thiếu nước. Khi cây thiếu nước, cuống trái yếu, mô trái non mất ổn định và cây dễ rụng trái.

Dấu hiệu

• Lá rũ vào trưa.
• Đất khô nhanh.
• Trái non rụng sau nắng nóng.
• Cuống trái khô.
• Lá già vàng và rụng nhẹ.
• Cây đang mang nhiều trái.

Hướng xử lý

Tưới nhẹ, đều, giữ ẩm ổn định. Không để cây khô kiệt. Có thể phủ gốc bằng vật liệu sạch bệnh nhưng không phủ sát cổ rễ.

5. Sốc nước sau mưa hoặc sau tưới mạnh

Nếu cây bị khô kéo dài rồi gặp mưa lớn hoặc tưới dồn quá mạnh, cây có thể bị sốc nước. Rễ thay đổi đột ngột, trái non dễ rụng.

Dấu hiệu

• Trái rụng sau mưa lớn.
• Trái rụng sau tưới mạnh.
• Trước đó vườn bị khô.
• Cây đang stress, lá hơi rũ.
• Rụng mạnh ở cây yếu hoặc cây mang nhiều trái.

Hướng xử lý

Điều chỉnh tưới nhẹ, chia lần. Sau mưa cần kiểm tra thoát nước. Không bón phân mạnh ngay sau khi cây vừa bị sốc nước.

6. Úng nước, đất thoát nước kém

Cây bơ rất sợ úng. Khi đất bị úng, rễ thiếu oxy, cây không hút được dinh dưỡng và trái non dễ rụng.

Dấu hiệu

• Rụng trái sau mưa kéo dài.
• Lá vàng sau mưa.
• Gốc ẩm lâu.
• Đất có mùi hôi.
• Rễ nâu đen.
• Cây bón phân không hồi.
• Có dấu hiệu xì mủ gốc.

Hướng xử lý

Khơi rãnh thoát nước, mở vùng gốc, gạt lớp phủ sát cổ rễ. Không bón phân khi đất còn úng. Sau khi đất ổn định mới phục hồi rễ và bón nhẹ.

7. Cây bung đọt non cạnh tranh với trái

Sau khi đậu trái, nếu cây ra đọt mạnh, đọt non sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với trái non. Đây là nguyên nhân rất thường gặp làm rụng trái.

Dấu hiệu

• Đọt non ra mạnh cùng lúc trái non.
• Lá non mềm, xanh nhạt.
• Trái non rụng nhiều.
• Cây đã bón nhiều đạm.
• Cây nhìn xanh non nhưng giữ trái kém.

Hướng xử lý

Giảm đạm, không kích đọt thêm. Cân Kali – Canxi – Magiê, giữ nước ổn định và giúp cơi đọt nhanh thành thục. Không dùng biện pháp quá mạnh làm cây sốc.

8. Dư đạm

Dư đạm làm cây ưu tiên sinh trưởng lá và đọt. Khi đó, cây khó tập trung dinh dưỡng để giữ trái non.

Dấu hiệu

• Cây xanh non.
• Tán rậm.
• Đọt non nhiều.
• Lá mềm.
• Trái non rụng rải rác hoặc rụng mạnh.
• Thán thư và bọ trĩ dễ tăng.

Hướng xử lý

Giảm đạm. Không bón phân thúc lá trong giai đoạn giữ trái. Cân lại dinh dưỡng với Kali – Canxi – Magiê và vi lượng.

9. Thiếu Canxi, Bo, Kẽm

Canxi giúp mô non, cuống trái và rễ ổn định. Bo và Kẽm hỗ trợ quá trình đậu trái và phát triển mô non. Thiếu nhóm này có thể làm cuống trái yếu, trái non dễ rụng.

Dấu hiệu gợi ý

• Trái non rụng nhiều sau đậu.
• Cuống trái yếu.
• Trái còn lại phát triển không đều.
• Vụ trước cũng rụng trái non nhiều.
• Cây ít được bổ sung Canxi – Bo – Kẽm trước hoa và sau đậu.

Hướng xử lý

Bổ sung Canxi – Bo – Kẽm đúng thời điểm, đúng liều. Tốt nhất nên chuẩn bị từ giai đoạn trước ra hoa và duy trì nhẹ sau đậu trái. Không phun Bo quá liều.

10. Thiếu Magiê, bộ lá yếu

Magiê giúp lá xanh và quang hợp. Nếu lá vàng, cây không đủ nguồn nuôi trái non, dẫn đến rụng nhiều hơn.

Dấu hiệu

• Lá già vàng.
• Tán không xanh bền.
• Trái non rụng nhiều trên cành ít lá.
• Cây đang mang trái bị xuống lá.
• Cây bón không hồi nếu rễ yếu đi kèm.

Hướng xử lý

Bổ sung Magiê phù hợp, đồng thời kiểm tra rễ. Nếu rễ yếu, cần phục hồi rễ trước hoặc song song, không chỉ phun Magiê trên lá.

11. Thán thư, bệnh cuống trái

Thán thư có thể làm cuống trái thâm, trái non bị đen cuống, khô cuống và rụng.

Dấu hiệu

• Cuống trái thâm đen.
• Trái non có vết đen.
• Chùm trái bị khô một phần.
• Lá non gần chùm trái có vết bệnh.
• Rụng trái sau mưa.
• Tán bên trong ẩm lâu.

Hướng xử lý

Tỉa tán thông thoáng, giảm đạm, kiểm tra bệnh sau mưa. Nếu bệnh lan, xử lý đúng bệnh, đúng thời điểm và không phun nồng độ cao lên trái non.

12. Bọ trĩ, rệp sáp và sâu chích hút

Bọ trĩ và các nhóm chích hút có thể làm trái non bị sẹo, biến dạng, rụng hoặc phát triển kém. Rệp sáp thường đi kèm kiến.

Dấu hiệu

• Trái non có sẹo.
• Trái bị biến dạng nhẹ.
• Trái rụng kèm vết chích.
• Có bọ trĩ trong chùm trái.
• Có kiến, rệp sáp ở cuống trái, cành hoa.
• Có bồ hóng đen nếu rệp sáp nặng.

Hướng xử lý

Kiểm tra đúng đối tượng, xử lý sớm khi mật số cao. Quản lý kiến nếu có rệp sáp. Khi dùng thuốc cần đúng nhãn, đúng liều và hạn chế ảnh hưởng thiên địch.

13. Phun phân thuốc không phù hợp

Trái non rất nhạy. Phun nồng độ cao, pha nhiều loại hoặc phun lúc nắng gắt có thể làm trái rụng thêm.

Dấu hiệu

• Trái rụng sau phun.
• Lá non cháy sau phun.
• Cuống trái khô hoặc thâm sau phun.
• Trái non có vết cháy.
• Cây bị stress rõ sau khi xử lý.

Hướng xử lý

Ngưng phun nặng. Giữ nước ổn định, hỗ trợ cây hồi nhẹ nếu cần. Những lần sau cần phun đúng liều, đúng thời điểm, không pha trộn phức tạp.

Quy trình kiểm tra khi cây bơ rụng trái non

Bước 1: Xác định thời điểm rụng

Cần xem trái rụng ngay sau hoa, rụng khi trái bằng đầu đũa, rụng sau mưa hay rụng khi trái đã lớn hơn.

• Rụng ngay sau hoa: kiểm tra thụ phấn, cây yếu, Bo – Kẽm, sâu bệnh hoa.
• Rụng trái rất nhỏ: kiểm tra rụng sinh lý, Canxi – Bo, nước, đọt cạnh tranh.
• Rụng sau mưa: kiểm tra thán thư, úng rễ.
• Rụng sau nắng: kiểm tra thiếu nước.
• Rụng sau phun: kiểm tra nồng độ, phối trộn, thời điểm phun.

Bước 2: Kiểm tra trái rụng và cuống trái

Nhặt trái rụng lên quan sát.

Cần xem

• Cuống trái còn xanh hay thâm?
• Trái có vết đen không?
• Có vết chích hút, sẹo không?
• Có lỗ đục không?
• Trái rụng còn rất nhỏ hay đã lớn?
• Trái rụng đồng loạt hay rải rác?

Cuống trái thâm thường gợi ý bệnh cuống, thán thư hoặc stress mạnh.

Bước 3: Kiểm tra nước và đất

Đất đang khô, ẩm vừa hay úng?

Cần kiểm tra

• Có thiếu nước không?
• Có vừa tưới mạnh không?
• Sau mưa nước có đọng không?
• Đất vùng gốc có bí không?
• Lớp phủ có sát cổ rễ không?

Nước là nguyên nhân rất thường gặp gây rụng trái non.

Bước 4: Kiểm tra rễ và vùng gốc

Nếu rụng trái kèm vàng lá, cần kiểm tra rễ.

Cần quan sát

• Gốc có ẩm bí không?
• Có xì mủ không?
• Rễ tơ còn nhiều không?
• Rễ có nâu đen không?
• Cây bón phân có hồi không?
• Có dấu hiệu thối rễ không?

Rễ yếu thì mọi biện pháp giữ trái đều khó bền.

Bước 5: Kiểm tra đọt non

Cây có đang ra đọt mạnh không?

Nếu có

Cần xem lại lịch bón đạm, tưới nước và tình trạng cơi đọt. Đọt non cạnh tranh là nguyên nhân lớn làm trái rụng.

Bước 6: Kiểm tra bộ lá

Lá có xanh bền không? Có vàng, rụng, bệnh hoặc cháy lá không?

Bộ lá yếu làm cây không đủ nguồn nuôi trái. Nếu lá vàng, cần kiểm tra thiếu Magiê, rễ yếu và bệnh lá.

Bước 7: Kiểm tra sâu bệnh

Cần quan sát chùm trái, cuống trái, lá non và cành non.

Cần tìm

• Thán thư.
• Bọ trĩ.
• Rệp sáp.
• Kiến.
• Bệnh cuống trái.
• Sâu chích hút.
• Vết sẹo trên trái non.

Nếu có sâu bệnh, xử lý đúng đối tượng, không phun đại trà khi chưa xác định.

Bước 8: Kiểm tra lịch phun, bón

Cần xem trước khi rụng trái có bón hoặc phun gì không.

• Có phun nồng độ cao không?
• Có pha nhiều loại không?
• Có phun lúc nắng gắt không?
• Có phun trước mưa không?
• Có bón phân khi đất khô hoặc úng không?
• Có bón đạm cao không?

Nếu rụng sau phun hoặc sau bón, cần điều chỉnh lại cách sử dụng.

Phương án xử lý rụng trái non trên cây bơ

Bước 1: Ngưng tác động mạnh

Khi cây đang rụng trái nhiều, không nên tiếp tục phun hoặc bón mạnh.

Tạm ngưng

• Đạm cao.
• Phân bón gốc liều mạnh.
• Phun phân bón lá nồng độ cao.
• Pha nhiều loại phân thuốc.
• Kích đọt.
• Tưới dồn.
• Tỉa cành mạnh.

Mục tiêu là giảm stress cho cây trước.

Bước 2: Ổn định nước

Nếu đất khô, tưới nhẹ và đều. Nếu đất úng, thoát nước ngay.

Nếu thiếu nước

• Tưới nhẹ.
• Chia lần tưới.
• Phủ gốc sạch bệnh.
• Không bón phân mạnh khi đất còn khô.

Nếu úng nước

• Khơi rãnh thoát nước.
• Mở vùng gốc.
• Gạt lớp phủ sát cổ rễ.
• Không tưới thêm.
• Không bón phân lúc rễ thiếu oxy.

Ổn định nước là bước đầu tiên để giảm rụng tiếp.

Bước 3: Kiểm tra và phục hồi rễ nếu cần

Nếu cây rụng trái kèm lá vàng, bón không hồi, gốc ẩm hoặc xì mủ, cần phục hồi rễ.

Có thể áp dụng

• Thoát nước.
• Mở cổ rễ.
• Xử lý bệnh vùng rễ nếu có dấu hiệu thối rễ.
• Bổ sung hữu cơ hoai.
• Humic/Fulvic.
• Lân hỗ trợ rễ.
• Canxi hỗ trợ mô rễ.
• Vi sinh phù hợp khi đất ổn định.

Không tăng phân giữ trái khi bộ rễ chưa hấp thu được.

Bước 4: Cân bằng đọt và trái

Nếu cây ra đọt mạnh, cần điều chỉnh.

Cần làm

• Giảm đạm.
• Không kích đọt.
• Cân Kali – Canxi – Magiê.
• Giữ nước ổn định.
• Bảo vệ đọt non nếu đã ra.
• Theo dõi trái còn lại.

Không nên xử lý cực đoan làm cây bị sốc thêm.

Bước 5: Bổ sung dinh dưỡng giữ trái nhẹ, đúng nguyên nhân

Khi cây đã ổn định hơn, có thể bổ sung nhẹ các nhóm hỗ trợ.

Nhóm cần chú ý

• Canxi.
• Bo.
• Kẽm.
• Magiê.
• Kali vừa phải.
• Amino/rong biển nếu cây stress nhẹ.
• Humic/Fulvic nếu cần hỗ trợ rễ.

Lưu ý

• Dùng đúng liều.
• Không lạm dụng Bo.
• Không phun nồng độ cao lên trái non.
• Không phun khi trời nắng gắt.
• Không phun trước mưa.
• Không pha quá nhiều loại.

Bước 6: Xử lý thán thư, bệnh cuống trái nếu có

Nếu trái rụng kèm cuống thâm, trái có vết đen hoặc bệnh tăng sau mưa, cần kiểm tra thán thư và bệnh cuống.

Cần làm

• Tỉa tán thông thoáng.
• Giảm đạm.
• Kiểm tra bệnh trên lá, cành non.
• Xử lý bệnh đúng đối tượng nếu bệnh lan.
• Không phun quá nồng lên trái non.

Bước 7: Quản lý bọ trĩ, rệp sáp, sâu chích hút

Nếu trái có sẹo, vết chích hoặc có kiến, rệp sáp, cần xử lý đúng sâu hại.

Cần làm

• Kiểm tra mật số.
• Quản lý kiến nếu có rệp sáp.
• Tỉa tán thông thoáng.
• Xử lý đúng vị trí sâu hại trú ẩn.
• Không phun tràn lan nếu mật số thấp.
• Theo dõi sau xử lý.

Bước 8: Theo dõi sau xử lý

Sau 7–14 ngày cần kiểm tra lại:

• Trái còn rụng nhiều không?
• Lá có xanh ổn định không?
• Cây có tiếp tục bung đọt mạnh không?
• Cuống trái còn thâm không?
• Bọ trĩ, rệp sáp còn không?
• Gốc có khô thoáng không?
• Cây có dấu hiệu hồi không?

Nếu rụng vẫn kéo dài, cần kiểm tra lại rễ, nước và sâu bệnh.

Xử lý theo từng tình huống thực tế

Trái non rụng nhẹ sau đậu

Nguyên nhân thường gặp

Rụng sinh lý tự nhiên.

Hướng xử lý

Theo dõi, giữ nước ổn định, không phun bón quá mạnh.

Trái rụng sau mưa lớn

Nguyên nhân thường gặp

Sốc nước, úng rễ, thán thư, bệnh cuống trái.

Hướng xử lý

Thoát nước, kiểm tra rễ, kiểm tra cuống trái và bệnh sau mưa. Không bón phân mạnh ngay sau mưa.

Trái rụng sau nắng nóng

Nguyên nhân thường gặp

Thiếu nước, cây stress, gió khô.

Hướng xử lý

Tưới nhẹ, giữ ẩm đều, hỗ trợ cây giảm stress nếu cần. Không phun nồng độ cao lúc cây đang khô nóng.

Trái rụng sau khi phun thuốc hoặc phân bón lá

Nguyên nhân thường gặp

Phun nồng độ cao, pha nhiều loại, phun sai thời điểm.

Hướng xử lý

Ngưng phun nặng, giữ nước ổn định, hỗ trợ cây hồi nhẹ. Lần sau cần giảm nồng độ và không phối trộn phức tạp.

Trái rụng kèm cây bung đọt mạnh

Nguyên nhân thường gặp

Dư đạm, đọt cạnh tranh dinh dưỡng.

Hướng xử lý

Giảm đạm, cân Kali – Canxi – Magiê, không kích đọt thêm.

Trái rụng kèm vàng lá

Nguyên nhân thường gặp

Rễ yếu, thiếu Magiê, thối rễ, cây suy.

Hướng xử lý

Kiểm tra rễ, nước và gốc. Bổ sung Magiê nếu thiếu, phục hồi rễ nếu cây bón không hồi.

Trái rụng kèm cuống thâm

Nguyên nhân thường gặp

Thán thư, bệnh cuống trái, ẩm độ cao.

Hướng xử lý

Tỉa tán, giảm ẩm, kiểm tra bệnh và xử lý đúng đối tượng nếu bệnh lan.

Trái có sẹo, rụng rải rác

Nguyên nhân thường gặp

Bọ trĩ, sâu chích hút, rệp sáp.

Hướng xử lý

Kiểm tra chùm trái, mặt dưới lá non, kiến và rệp. Xử lý đúng sâu hại nếu mật số cao.

Dinh dưỡng cần chú ý khi cây bơ rụng trái non

Canxi

Giúp mô non, cuống trái, rễ và cành ổn định hơn. Cần thiết trong giai đoạn giữ trái.

Bo

Hỗ trợ đậu trái và phát triển mô non. Chỉ dùng đúng liều, không lạm dụng.

Kẽm

Hỗ trợ hoạt động sinh lý cây, đọt và trái non.

Magiê

Giữ lá xanh, giúp cây quang hợp để nuôi trái. Rất quan trọng nếu cây vàng lá.

Kali

Giúp điều tiết nước, tăng sức chống chịu và chuẩn bị cho giai đoạn nuôi trái. Giai đoạn trái non dùng vừa phải.

Lân

Hỗ trợ rễ và năng lượng cho cây.

Đạm

Chỉ nên dùng vừa đủ để duy trì lá. Không dùng cao vì dễ làm cây đi đọt.

Hữu cơ, Humic/Fulvic

Hỗ trợ đất – rễ, giúp cây hấp thu dinh dưỡng bền hơn.

Amino, rong biển

Có thể hỗ trợ cây giảm stress nhẹ sau mưa nắng bất lợi, nhưng không thay thế được rễ khỏe và nước ổn định.

Những việc không nên làm khi cây bơ rụng trái non

Không phun giữ trái liên tục theo cảm tính

Rụng trái có nhiều nguyên nhân. Phun nhiều lần có thể làm cây stress thêm.

Không bón đạm cao

Đạm cao làm cây bung đọt và rụng trái nhiều hơn.

Không bón phân mạnh khi đất khô hoặc úng

Rễ stress sẽ không hấp thu tốt, cây dễ rụng thêm.

Không phun nồng độ cao lên trái non

Trái non rất nhạy, dễ rụng hoặc bị sẹo.

Không pha quá nhiều loại phân thuốc

Phối trộn phức tạp dễ gây cháy lá, rụng trái, giảm hiệu quả.

Không để cây thiếu nước

Thiếu nước làm cuống trái yếu và rụng trái.

Không để gốc úng, ẩm bí

Úng làm rễ yếu, cây vàng lá và rụng trái.

Không bỏ qua sâu bệnh trên cuống, trái non

Bọ trĩ, rệp sáp, thán thư có thể làm rụng trái trực tiếp.

Không ép cây yếu giữ quá nhiều trái

Cây yếu cần giữ sức. Nếu ép giữ nhiều trái, cây dễ suy nặng ở giai đoạn sau.

Bảng kiểm tra nhanh khi bơ rụng trái non

Bảng xử lý nhanh theo triệu chứng

Quy trình xử lý rụng trái non tóm tắt

Phòng rụng trái non từ các giai đoạn trước

Sau thu hoạch

• Phục hồi rễ.
• Nuôi lại bộ lá.
• Tỉa cành sâu bệnh.
• Không để cây suy kéo dài.

Chuẩn bị ra hoa

• Chờ cơi đọt thành thục.
• Cân Canxi – Bo – Kẽm – Magiê.
• Giữ nước ổn định.
• Kiểm tra rễ và gốc.

Ra hoa, thụ phấn

• Không phun thuốc tùy tiện.
• Bảo vệ côn trùng thụ phấn.
• Phòng bọ trĩ, rệp sáp, thán thư.
• Không bón đạm cao.

Sau đậu trái

• Giữ nước ổn định.
• Hạn chế đọt non cạnh tranh.
• Bổ sung dinh dưỡng nhẹ.
• Kiểm tra cuống trái và sâu bệnh.

Phòng rụng trái non cần làm từ trước khi trái hình thành, không chờ rụng nhiều mới xử lý.

Kết luận

Rụng trái non trên cây bơ là hiện tượng có cả phần sinh lý bình thường và phần bất thường do cây bị stress. Một phần trái non rụng là tự nhiên, nhưng nếu rụng nhiều, rụng kéo dài hoặc rụng kèm vàng lá, thâm cuống, đọt non mạnh, thán thư, bọ trĩ, rệp sáp thì cần kiểm tra kỹ.

Cách xử lý đúng là không phun giữ trái theo cảm tính, mà phải kiểm tra theo thứ tự: thời điểm rụng, cuống trái, nước, rễ, đọt, lá, sâu bệnh và lịch phun bón gần đây. Khi biết nguyên nhân, mới điều chỉnh nước, phục hồi rễ, giảm đạm, cân Canxi – Bo – Kẽm – Magiê và xử lý sâu bệnh đúng đối tượng.

Muốn cây bơ giữ trái non tốt, cần có bộ rễ khỏe, bộ lá xanh bền, cơi đọt thành thục, nước ổn định và dinh dưỡng cân đối. Khi nền cây ổn, trái non sẽ giữ tốt hơn, cây ít rụng bất thường và có nền thuận lợi để bước sang giai đoạn nuôi trái lớn.

Gợi ý đọc thêm

• Quy trình chăm sóc cây bơ giai đoạn đậu trái non
• Ra hoa nhiều nhưng đậu trái kém trên cây bơ
• Rễ yếu, thối rễ Phytophthora trên cây bơ
• Sâu đục trái, ruồi đục trái, rệp sáp trên cây bơ
• Trái nhỏ, phát triển không đều trên cây bơ