Nâng chất lượng và giảm rối loạn sinh lý trái sầu riêng: Quản lý nước, tải trái và dinh dưỡng cân đối

Chất lượng trái sầu riêng không chỉ được quyết định ở vài tuần cuối trước thu hoạch. Một trái sầu riêng có cơm vàng đẹp, múi đầy, vị béo ngọt, ít sượng, ít nhão và mẫu mã vỏ tốt là kết quả của cả quá trình chăm sóc từ sau thu hoạch, làm bông, đậu trái, chọn trái, nuôi trái lớn đến trước thu hoạch.

Trong thực tế, nhiều vấn đề như nứt trái, bể gai, rụng trái non, méo trái, sượng cơm, cháy múi, cơm nhão, cơm nhạt hoặc trái không đồng đều thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ. Đây là nhóm rối loạn sinh lý liên quan đến nước tưới, bộ rễ, bộ lá, tải trái, thời tiết và dinh dưỡng mất cân đối.

Vì vậy, muốn nâng chất lượng trái và giảm rối loạn sinh lý, nhà vườn không nên chỉ tập trung vào một loại phân “vào cơm” hay một lần phun sát thu hoạch. Cần xây dựng một quy trình tổng hợp: giữ nước ổn định, rễ khỏe, lá khỏe, chọn trái đúng, cân trái theo sức cây, nuôi trái đều và quản lý dinh dưỡng theo đúng giai đoạn.

Nâng chất lượng trái sầu riêng là nâng những yếu tố nào?

Khi nói đến chất lượng trái, bà con thường nghĩ đến cơm vàng, vị ngọt béo và trái nặng ký. Nhưng với thị trường hiện nay, chất lượng trái sầu riêng cần được nhìn rộng hơn.

Một trái sầu riêng đạt chất lượng tốt cần có:

Như vậy, nâng chất lượng trái không chỉ là tăng trọng lượng. Nếu chỉ chạy theo trọng lượng mà bỏ qua chất lượng cơm, mẫu mã và sức cây, vườn có thể đạt sản lượng trước mắt nhưng giảm giá trị thương phẩm và làm cây suy cho vụ sau.

Rối loạn sinh lý trái sầu riêng là gì?

Rối loạn sinh lý là những biểu hiện bất thường của trái không nhất thiết do một loại sâu bệnh cụ thể gây ra. Nguyên nhân thường liên quan đến mất cân bằng nước, dinh dưỡng, sức cây, thời tiết hoặc tải trái.

Các rối loạn thường gặp gồm:

• Rụng trái sinh lý quá mức.
• Trái méo, lệch hộc.
• Trái lớn chậm, đứng trái.
• Nứt trái, bể gai.
• Sạm vỏ, sạm cuống.
• Cơm sượng, cơm cứng.
• Cơm nhão, cơm trong nước.
• Cháy múi, nâu múi.
• Cơm nhạt, không thơm, không béo.
• Trái không đồng đều độ già trong cùng vườn.

Những vấn đề này thường xuất hiện ở giai đoạn trái non, trái lớn nhanh, vào cơm hoặc trước thu hoạch. Tuy nhiên, nguyên nhân có thể đã hình thành từ giai đoạn trước đó, như cây chưa phục hồi sau thu hoạch, cơi lá cuối chưa già, cây đi đọt khi nuôi trái hoặc giữ quá nhiều trái.

Nguyên tắc lớn: Chất lượng trái bắt đầu từ sức cây

Muốn trái đạt chất lượng, cây phải đủ sức nuôi trái. Một cây sầu riêng đủ sức cần có 4 nền tảng: rễ khỏe, lá khỏe, tán thông thoáng và số trái phù hợp.

Nếu bộ rễ yếu, cây hút nước và dinh dưỡng không ổn định. Nếu bộ lá yếu, cây thiếu nguồn đường để nuôi cơm. Nếu tán quá rậm, sâu bệnh và ẩm độ tăng. Nếu giữ quá nhiều trái, dinh dưỡng bị chia nhỏ, trái dễ nhỏ, méo, sượng hoặc cây suy sau thu hoạch.

Do đó, không nên chỉ hỏi “bón gì để trái ngon hơn?”. Câu hỏi đúng hơn là:

• Rễ có đang khỏe không?
• Lá có đủ già, đủ xanh và quang hợp tốt không?
• Cây có đang đi đọt khi nuôi trái không?
• Số trái giữ có phù hợp sức cây không?
• Nước tưới có ổn định không?
• Dinh dưỡng có cân bằng hay đang lệch về một yếu tố?
• Trái có đúng độ già khi thu hoạch không?

Khi nền cây tốt, các biện pháp nâng chất lượng trái mới phát huy hiệu quả.

Những yếu tố quyết định chất lượng và rối loạn trái

Nước tưới: yếu tố dễ gây rối loạn nhất

Nước ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ lớn trái, độ chắc mô trái, rụng trái, nứt vỏ, bể gai và chất lượng cơm. Cây cần đủ nước để nuôi trái, nhưng sầu riêng lại rất nhạy với úng và sự thay đổi độ ẩm đột ngột.

Thiếu nước

Khi thiếu nước, cây bị stress, rễ tơ giảm hoạt động, lá giảm quang hợp, cuống trái yếu và trái lớn chậm. Nếu thiếu nước trong giai đoạn trái non, tỷ lệ rụng trái có thể tăng. Nếu thiếu nước trong giai đoạn trái lớn, trái có thể phát triển không đều.

Dư nước

Khi đất quá ẩm, rễ thiếu oxy, dễ thối rễ và cây hút dinh dưỡng kém. Mưa nhiều hoặc tưới mạnh gần thu hoạch có thể làm cơm nhão, cơm trong, giảm độ béo hoặc tăng nguy cơ thối trái.

Khô – ướt thất thường

Đây là tình huống nguy hiểm nhất. Đất khô kéo dài rồi gặp mưa lớn hoặc tưới đẫm có thể làm trái hút nước đột ngột, gây nứt trái, bể gai, rụng trái non hoặc rối loạn chất lượng cơm.

Vì vậy, nâng chất lượng trái phải bắt đầu bằng quản lý nước ổn định.

Bộ rễ: nơi quyết định khả năng hấp thu

Bộ rễ khỏe giúp cây hút nước và dinh dưỡng đều. Khi rễ yếu, dù bà con bón nhiều phân, cây vẫn không hấp thu tốt. Rễ yếu còn làm cây dễ sốc khi gặp mưa, nắng hoặc bón phân.

Dấu hiệu rễ yếu gồm:

• Lá vàng, lá mỏng.
• Cây héo nhẹ vào buổi trưa dù đất còn ẩm.
• Đất quanh gốc bí, hôi, thoát nước chậm.
• Cổ rễ ẩm, có vết xì mủ.
• Trái lớn chậm, rụng trái hoặc chất lượng không đều.
• Cây phản ứng kém sau bón phân.

Khi rễ yếu, không nên tăng phân nuôi trái quá mạnh. Trước hết cần ổn định nước, phục hồi rễ và cải thiện đất.

Bộ lá: nhà máy tạo chất lượng cơm

Cơm sầu riêng được hình thành từ nguồn dinh dưỡng cây tổng hợp và vận chuyển vào trái. Trong đó, bộ lá giữ vai trò rất quan trọng vì lá là nơi quang hợp tạo đường và chất khô.

Nếu lá yếu, cây khó nuôi trái đạt chất lượng cao. Một bộ lá tốt cần xanh bền, ít sâu bệnh, không bị nhện đỏ làm bạc màu, không bị thán thư làm giảm diện tích lá và không rụng nhiều trong giai đoạn nuôi trái.

Các vấn đề trên lá ảnh hưởng trực tiếp đến trái:

Muốn trái ngon, trước hết phải giữ bộ lá khỏe.

Tải trái: giữ vừa sức cây mới có chất lượng

Giữ quá nhiều trái là một trong những nguyên nhân làm chất lượng trái không đồng đều. Cây phải chia dinh dưỡng cho quá nhiều trái, dẫn đến trái nhỏ, trái méo, trái vào cơm kém, cơm sượng hoặc cây suy sau thu hoạch.

Không có một con số trái cố định cho mọi cây. Số trái giữ phải dựa trên:

• Tuổi cây.
• Đường kính tán.
• Bộ lá.
• Sức rễ.
• Sức cành mang trái.
• Giống.
• Sản lượng vụ trước.
• Tình trạng sâu bệnh.
• Khả năng phục hồi sau thu hoạch.

Cây khỏe có thể giữ nhiều hơn. Cây yếu phải giữ ít hơn. Nếu cây đã vàng lá, rễ yếu, xì mủ hoặc từng suy sau vụ trước, không nên tham trái.

Đọt non: đối thủ cạnh tranh của trái

Khi cây đi đọt trong giai đoạn nuôi trái, đọt non sẽ cạnh tranh nước, dinh dưỡng và đường với trái. Đây là nguyên nhân thường gặp gây rụng trái non, trái lớn chậm, trái méo, cơm không đều hoặc sượng cơm.

Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ sau xổ nhụy đến khi trái đã ổn định và giai đoạn trái đang vào cơm. Nếu cây bung đọt mạnh trong các giai đoạn này, chất lượng trái dễ bị ảnh hưởng.

Để hạn chế đi đọt:

• Cơi lá cuối trước làm bông phải đủ già.
• Không bón đạm cao gần giai đoạn ra hoa – đậu trái.
• Tưới nước trở lại từ từ sau xổ nhụy.
• Không kích sinh trưởng khi cây đang nuôi trái.
• Nếu đọt đã ra, cần dìu đọt nhanh thành thục thay vì làm cây sốc.

Dinh dưỡng: cần cân bằng, không chạy theo một chất

Dinh dưỡng trái sầu riêng cần sự phối hợp giữa NPK, trung lượng, vi lượng và nền hữu cơ đất. Nếu chỉ tập trung một yếu tố, cây dễ mất cân đối.

Đạm

Đạm cần cho lá và sinh trưởng, nhưng giai đoạn nuôi trái không nên dư đạm. Dư đạm làm cây đi đọt, mô mềm và có thể ảnh hưởng chất lượng trái.

Kali

Kali rất quan trọng trong giai đoạn nuôi trái và vào cơm. Kali hỗ trợ vận chuyển đường, điều tiết nước và hoàn thiện chất lượng cơm. Tuy nhiên, không nên đẩy Kali quá mạnh một chiều, đặc biệt khi thiếu Canxi – Magiê hoặc rễ yếu.

Canxi

Canxi giúp mô trái, cuống trái và vỏ trái chắc hơn. Canxi cần được bổ sung từ sớm, không đợi đến lúc trái nứt hoặc gần thu hoạch mới dùng.

Magiê

Magiê giúp lá quang hợp tốt. Thiếu Magiê làm lá vàng, giảm nguồn đường nuôi trái. Trong giai đoạn vào cơm, bộ lá khỏe rất quan trọng.

Bo

Bo hỗ trợ mô non, hoa, trái non và sự ổn định của mô. Nhưng Bo là vi lượng, cần dùng đúng liều. Dư Bo có thể gây hại lá và trái.

Kẽm và vi lượng

Kẽm, Mangan, Sắt, Molypden và các vi lượng khác tham gia nhiều hoạt động enzyme. Cây thiếu vi lượng có thể phát triển kém ổn định, trái không đều.

Silic

Silic có thể hỗ trợ độ cứng mô, vỏ trái và sức chống chịu trong điều kiện thời tiết bất lợi. Tuy nhiên, Silic chỉ là yếu tố hỗ trợ, không thay thế quản lý nước, Canxi, Magiê và bộ rễ khỏe.

Quy trình nâng chất lượng và giảm rối loạn trái theo giai đoạn

Giai đoạn 1: Sau xổ nhụy đến trái non ổn định

Đây là giai đoạn ưu tiên giữ trái, chắc cuống và hạn chế rụng sinh lý quá mức. Không nên thúc trái mạnh ngay.

Mục tiêu

• Giữ nước ổn định.
• Hạn chế rụng trái non.
• Giữ cuống trái khỏe.
• Không để cây đi đọt mạnh.
• Chưa bón phân gốc mạnh khi trái còn quá non.

Dinh dưỡng ưu tiên

• Canxi.
• Bo đúng liều.
• Magiê.
• Kali vừa phải.
• Amino hoặc rong biển khi cây stress nhẹ.
• Vi lượng cân đối.

Cần tránh

• Bón đạm cao.
• Tưới mạnh sau thời gian khô.
• Phun nhiều loại “giữ trái” liên tục.
• Giữ quá nhiều trái yếu trong chùm.

Giai đoạn 2: Chọn trái và nuôi trái lớn

Khi trái đã ổn định, cần chọn trái đúng và bắt đầu tăng dinh dưỡng nuôi trái. Đây là giai đoạn quyết định trái có lớn đều, đẹp dáng và đạt năng suất hay không.

Mục tiêu

• Tỉa trái xấu, trái méo, trái sâu bệnh.
• Giữ số trái phù hợp sức cây.
• Phân bố trái đều trên tán.
• Trái lớn đều, không đứng trái.
• Hạn chế trái chùm quá dày.

Dinh dưỡng ưu tiên

• NPK cân đối.
• Kali tăng dần theo tuổi trái.
• Canxi.
• Magiê.
• Vi lượng.
• Humic/Fulvic nếu cần hỗ trợ rễ.

Cần tránh

• Bón dồn một lần nhiều.
• Đẩy Kali quá sớm hoặc quá mạnh.
• Giữ trái trên cành yếu.
• Để trái chùm, trái cọ xát.
• Bỏ qua rệp sáp, sâu đục trái ở cuống và khe trái.

Giai đoạn 3: Trái lớn nhanh, chuẩn bị vào cơm

Đây là giai đoạn trái tăng nhu cầu dinh dưỡng mạnh. Nếu nước và dinh dưỡng không ổn định, trái dễ nứt, bể gai hoặc phát triển không đều.

Mục tiêu

• Trái tăng kích thước ổn định.
• Vỏ trái và cuống trái chắc.
• Không để khô – ướt thất thường.
• Kiểm soát đọt non.
• Giữ bộ lá khỏe.

Dinh dưỡng ưu tiên

• Kali ở mức hợp lý.
• Canxi duy trì đều.
• Magiê cho lá.
• Bo và vi lượng đúng liều.
• Silic nếu dùng theo hướng hỗ trợ mô.

Cần tránh

• Tưới dồn sau khô hạn.
• Bón phân thúc mạnh sau mưa.
• Đạm cao làm cây đi đọt.
• Tăng Kali mà bỏ quên Canxi – Magiê.
• Không kiểm tra rễ khi trái đứng lớn.

Giai đoạn 4: Vào cơm và hoàn thiện chất lượng

Đây là giai đoạn cần sự ổn định cao nhất. Mục tiêu không còn là làm trái lớn thật nhanh, mà là hoàn thiện cơm: màu sắc, độ dẻo, độ béo, hương vị và độ đồng đều.

Mục tiêu

• Cơm lên màu tốt.
• Múi đầy, không sượng.
• Hạn chế nhão cơm, cơm trong nước.
• Không để cây đi đọt mạnh.
• Không để mưa hoặc tưới làm nước biến động lớn.
• Thu hoạch đúng độ già.

Dinh dưỡng ưu tiên

• Kali hợp lý.
• Magiê.
• Canxi.
• Vi lượng.
• Giảm đạm.
• Dinh dưỡng nhẹ, chia nhỏ nếu cần.

Cần tránh

• Bón đạm cao.
• Phun nhiều loại sát thu hoạch.
• Tưới nước mạnh sát ngày cắt.
• Cắt trái non.
• Thu đồng loạt khi trái không cùng lứa.
• Không kiểm tra chất lượng trái mẫu sau mưa.

Giai đoạn 5: Trước thu hoạch

Giai đoạn này tập trung vào ổn định chất lượng và an toàn thương phẩm.

Mục tiêu

• Trái đạt độ già phù hợp.
• Không thối trái, không rệp sáp nặng.
• Không vi phạm thời gian cách ly thuốc.
• Hạn chế cơm nhão, sượng, cháy múi.
• Thu hoạch đúng lứa.

Cần làm

• Kiểm tra ngày xổ nhụy và tuổi trái.
• Kiểm tra màu vỏ, gai, rãnh múi, cuống.
• Kiểm tra sâu bệnh trên cuống và vỏ.
• Thoát nước nhanh nếu gặp mưa.
• Bổ thử trái mẫu nếu vườn có rủi ro sượng hoặc vừa gặp mưa lớn.
• Không phun thuốc sát ngày thu hoạch nếu không bảo đảm thời gian cách ly.

Giải pháp kỹ thuật theo từng lỗi thường gặp

Hạn chế rụng trái non

Trọng tâm

Ổn định nước, chắc cuống, không để cây đi đọt và không giữ trái quá sức cây.

Giải pháp

• Tưới nước từ từ sau xổ nhụy.
• Không bón phân gốc mạnh quá sớm.
• Bổ sung Canxi – Bo – Magiê đúng liều.
• Giảm đạm.
• Kiểm soát đọt non.
• Tỉa trái xấu khi đến thời điểm phù hợp.
• Kiểm tra rễ nếu rụng trái nhiều.

Hạn chế nứt trái, bể gai

Trọng tâm

Giữ nước ổn định và làm mô vỏ bền từ sớm.

Giải pháp

• Không để đất khô rồi tưới dồn.
• Thoát nước nhanh sau mưa.
• Bổ sung Canxi, Bo, Magiê từ giai đoạn trái non.
• Tăng Kali hợp lý, không đẩy quá mạnh.
• Tỉa trái chùm, tránh trái cọ xát.
• Kiểm tra sâu bệnh trên vỏ và cuống trái.
• Không bón thúc mạnh khi trái đang lớn nhanh.

Hạn chế sượng cơm, cháy múi

Trọng tâm

Giữ lá khỏe, rễ khỏe, nước ổn định, không đi đọt và thu hoạch đúng độ già.

Giải pháp

• Không bón đạm cao giai đoạn vào cơm.
• Không để cây bung đọt khi trái đang hoàn thiện cơm.
• Cân bằng Kali – Canxi – Magiê.
• Duy trì bộ lá xanh bền.
• Thoát nước nhanh khi mưa lớn.
• Không tưới mạnh sát thu hoạch.
• Bổ thử trái mẫu nếu vườn có nhiều lứa hoặc vừa gặp mưa lớn.
• Thu hoạch theo đúng lứa, không cắt non.

Hạn chế trái méo, lệch hộc

Trọng tâm

Chọn trái đúng, thụ phấn tốt, tỉa trái kịp thời và nuôi trái đều.

Giải pháp

• Tỉa bỏ trái méo sớm.
• Không giữ trái trong chùm quá dày.
• Chọn trái cuống khỏe, vị trí tốt.
• Cân trái theo sức cành.
• Giữ nước ổn định giai đoạn trái non.
• Bổ sung dinh dưỡng cân đối, không để cây đi đọt mạnh.
• Chú ý thụ phấn bổ sung ở vườn đậu trái kém hoặc trái méo nhiều.

Hạn chế trái đứng lớn, chậm phát triển

Trọng tâm

Kiểm tra tải trái, bộ rễ, bộ lá và dinh dưỡng.

Giải pháp

• Tỉa bớt trái xấu, trái nhỏ, trái trên cành yếu.
• Kiểm tra rễ nếu đã bón phân nhưng trái vẫn đứng.
• Giữ bộ lá khỏe, phòng nhện đỏ và bệnh lá.
• Bón phân chia nhỏ, không bón dồn.
• Tăng dinh dưỡng nuôi trái từ từ.
• Kiểm soát đọt non cạnh tranh với trái.

Hạn chế cơm nhão, cơm trong nước

Trọng tâm

Ổn định nước trong giai đoạn cuối và không thu sau mưa khi chưa kiểm tra.

Giải pháp

• Thoát nước tốt trước và trong mùa mưa.
• Không tưới mạnh sát thu hoạch.
• Không để mương nước cao làm rễ luôn ẩm.
• Giảm đạm giai đoạn cuối.
• Kiểm tra độ già và bổ thử trái nếu gặp mưa lớn.
• Thu hoạch đúng lứa, không để trái quá già trong điều kiện mưa nhiều.

Nhóm dinh dưỡng trọng tâm cho chất lượng trái

Kali

Kali hỗ trợ vận chuyển đường, điều tiết nước và hoàn thiện chất lượng trái. Cần tăng dần theo tuổi trái, nhất là khi trái bước vào nuôi lớn và vào cơm.

Tuy nhiên, Kali phải được dùng cân đối. Không nên dùng Kali quá mạnh khi cây thiếu Canxi – Magiê hoặc rễ yếu.

Canxi

Canxi giúp mô trái, cuống và vỏ ổn định. Cần bổ sung từ sớm, nhất là từ trái non đến trái lớn. Không nên chờ trái nứt hoặc cuống yếu mới dùng.

Magiê

Magiê giúp lá quang hợp tốt. Nếu thiếu Magiê, cây khó tạo đủ nguồn đường nuôi cơm. Giai đoạn vào cơm cần chú ý giữ lá xanh bền.

Bo

Bo hỗ trợ mô non, hoa, trái non và phối hợp với Canxi trong quá trình phát triển mô. Cần dùng đúng liều vì Bo dư có thể gây hại.

Kẽm và vi lượng

Vi lượng hỗ trợ hoạt động enzyme và quá trình chuyển hóa. Cây thiếu vi lượng thường phát triển không ổn định, đọt yếu, lá kém và trái không đồng đều.

Silic

Silic hỗ trợ cứng mô, tăng sức chống chịu và có thể hỗ trợ vỏ trái trong điều kiện thời tiết biến động. Nhưng đây là giải pháp hỗ trợ, không thay thế quản lý nước và Canxi.

Humic, Fulvic, hữu cơ

Nhóm này không trực tiếp làm cơm ngon ngay lập tức, nhưng giúp vùng rễ hấp thu ổn định hơn. Một bộ rễ khỏe là điều kiện nền để cây sử dụng tốt các nhóm dinh dưỡng nuôi trái.

Nhóm giải pháp sản phẩm có thể liên kết trên website

Nhóm giữ trái và chắc cuống

Phù hợp giai đoạn sau xổ nhụy đến trái non. Có thể liên kết sản phẩm Canxi – Bo, Magiê, vi lượng, amino, rong biển và các bài về rụng trái sinh lý.

Nhóm nuôi trái lớn

Phù hợp khi trái đã ổn định. Có thể liên kết NPK nuôi trái, Kali, Canxi, Magiê, Humic/Fulvic, vi lượng.

Nhóm hạn chế nứt trái, bể gai

Nên liên kết sản phẩm hỗ trợ Canxi, Bo, Magiê, Silic, Kali cân đối và bài quản lý nước.

Nhóm hỗ trợ vào cơm, nâng chất lượng cơm

Có thể liên kết nhóm Kali, Magiê, Canxi, vi lượng, nhưng cần nhấn mạnh phải giảm đạm, giữ nước ổn định và không dùng sát thu hoạch theo cảm tính.

Nhóm chống stress thời tiết

Phù hợp khi vườn gặp mưa nắng thất thường, sau mưa hoặc sau khô hạn. Có thể liên kết amino, rong biển, Humic/Fulvic, trung – vi lượng.

Nhóm phòng bệnh trái

Liên kết đến nhóm phòng thối trái, rệp sáp, sâu đục trái, xì mủ trái và bài phòng bệnh chủ động sau mưa. Cần phân biệt rõ phân bón nâng chất lượng và thuốc BVTV phòng bệnh.

Những sai lầm thường gặp khi nâng chất lượng trái

Sai lầm 1: Chỉ tập trung vào Kali

Kali quan trọng nhưng không phải tất cả. Nếu thiếu Canxi, Magiê, rễ yếu hoặc nước thất thường, bón nhiều Kali vẫn có thể không cải thiện chất lượng trái.

Sai lầm 2: Bón phân mạnh ở giai đoạn cuối

Trái gần thu hoạch cần ổn định, không cần tác động mạnh. Bón hoặc phun quá nhiều có thể làm cây stress, đi đọt hoặc ảnh hưởng chất lượng.

Sai lầm 3: Dùng Canxi – Bo quá muộn

Canxi – Bo cần được bổ sung từ sớm. Khi trái đã nứt hoặc cơm đã rối loạn, xử lý muộn chỉ có tác dụng rất hạn chế.

Sai lầm 4: Giữ quá nhiều trái

Cây quá tải khó cho chất lượng cao. Cần mạnh dạn tỉa trái xấu và giữ số trái phù hợp.

Sai lầm 5: Không kiểm soát nước

Nước thất thường là nguyên nhân lớn gây nứt trái, rụng trái, cơm nhão, sượng cơm. Nếu không quản lý nước, dinh dưỡng khó phát huy hiệu quả.

Sai lầm 6: Để cây đi đọt khi trái đang vào cơm

Đọt non cạnh tranh mạnh với trái. Đây là nguyên nhân quan trọng làm cơm không đồng đều và chất lượng giảm.

Sai lầm 7: Thu hoạch sai độ già

Thu non làm cơm nhạt, kém thơm, dễ bị đánh giá là sượng. Thu quá già trong điều kiện mưa nhiều có thể làm cơm nhão và khó vận chuyển.

Sai lầm 8: Không phân lứa trái

Vườn nhiều lứa mà cắt đồng loạt sẽ lẫn trái non, trái già và trái chất lượng không đồng đều.

Bảng quy trình nhanh nâng chất lượng trái

Bảng kiểm tra nhanh nguy cơ rối loạn trái

Khi nào cần điều chỉnh quy trình?

Cần xem lại toàn bộ quy trình nuôi trái nếu vườn có các dấu hiệu:

• Rụng trái non nhiều năm liên tiếp.
• Trái hay nứt, bể gai sau mưa.
• Bón nhiều Kali nhưng cơm vẫn sượng.
• Cây thường đi đọt khi đang nuôi trái.
• Trái nhiều lứa, chất lượng không đồng đều.
• Bộ lá vàng, nhện đỏ nhiều.
• Rễ yếu, xì mủ, vàng lá sau mưa.
• Trái gần thu hoạch hay nhão cơm, cơm nhạt.
• Cây suy nặng sau mỗi vụ trái.

Trong các trường hợp này, không nên chỉ đổi một loại phân. Cần điều chỉnh từ nước, rễ, lá, làm bông, tỉa trái và cân bằng dinh dưỡng.

Kết luận

Nâng chất lượng và giảm rối loạn sinh lý trái sầu riêng là một mục tiêu kỹ thuật tổng hợp. Muốn trái đẹp, cơm ngon, ít nứt, ít sượng, cây phải có nền rễ khỏe, bộ lá khỏe, nước ổn định, số trái phù hợp và dinh dưỡng cân đối.

Không nên xem Kali, Canxi – Bo hay bất kỳ một nhóm sản phẩm nào là giải pháp duy nhất. Các nhóm dinh dưỡng này chỉ phát huy tốt khi cây hấp thu ổn định, không đi đọt sai thời điểm, không bị quá tải trái và không bị sốc nước.

Với sầu riêng, chất lượng trái không được tạo ra trong vài ngày cuối. Chất lượng trái được xây dựng từ lúc phục hồi cây sau thu hoạch, làm cơi lá, làm bông, giữ trái non, chọn trái, nuôi trái lớn và quản lý nước trước thu hoạch. Làm đúng cả quy trình sẽ giúp vườn nâng tỷ lệ trái đạt chuẩn, giảm lỗi sinh lý và giữ sức cây cho những vụ sau.

Gợi ý đọc thêm

• Nứt trái, bể gai trên sầu riêng: nguyên nhân và cách xử lý
• Sượng cơm, cháy múi trên sầu riêng: vì sao xảy ra?
• Rụng trái sinh lý trên sầu riêng: khi nào là bất thường?
• Quản lý nước và chống sốc cho sầu riêng
• Quản lý dinh dưỡng theo mục tiêu trên sầu riêng