Trong nông nghiệp hiện đại, Silic ngày càng được quan tâm như một yếu tố giúp cây tăng cường sức khỏe mô, chống chịu stress và cải thiện hiệu quả hấp thu dinh dưỡng. Tuy nhiên, để ứng dụng hiệu quả, người làm nông cần hiểu rõ Silic tồn tại ở những dạng nào, dạng nào cây hấp thu được trực tiếp, và những yếu tố nào ảnh hưởng đến quá trình này.
Lưu trữ danh mục: DINH DƯỠNG
Silic đang ngày càng được ghi nhận là một yếu tố quan trọng giúp cây trồng phát triển khỏe mạnh và tăng khả năng chống chịu trước điều kiện môi trường bất lợi. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là không phải tất cả các loài cây đều hấp thu và tích lũy Silic theo cùng một cách. Một số cây như lúa, mía hoặc cỏ voi có khả năng hấp thu Silic rất mạnh. Trong khi đó, nhiều loài cây khác dù sống trong môi trường đất giàu Silic nhưng lại chỉ tích lũy ở mức rất thấp hoặc gần như không đáng kể.
Trong suốt vòng đời của cây, nhu cầu về Silic không phải lúc nào cũng giống nhau. Có những giai đoạn cây gần như không cần đến, nhưng cũng có những thời điểm nếu thiếu Silic thì nguy cơ rụng trái, nứt trái, cháy mô non hoặc suy giảm chức năng mô dẫn sẽ xảy ra rõ rệt. Việc hiểu được quy luật biến động nhu cầu Silic theo từng giai đoạn sinh trưởng sẽ giúp người trồng không chỉ tránh lãng phí mà còn tối ưu hóa hiệu quả sử dụng, đặc biệt trong canh tác thâm canh, nơi cây luôn chịu nhiều áp lực sinh lý.
Silic đang ngày càng được công nhận là một yếu tố hỗ trợ thiết yếu cho khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây trồng. Tuy không trực tiếp tham gia vào quá trình trao đổi chất, nhưng Silic lại có tác động sâu sắc đến sự phát triển của hệ rễ, sự ổn định màng tế bào và khả năng điều phối cân bằng ion quanh vùng rễ. Những yếu tố này có ảnh hưởng quyết định đến việc cây trồng có tận dụng được nguồn dinh dưỡng hiện diện trong đất hay không.
Trong điều kiện khí hậu ngày càng khắc nghiệt, việc duy trì độ ẩm cho cây trồng không còn đơn thuần là vấn đề tưới nước đầy đủ. Nắng gắt, nền nhiệt cao kéo dài và tốc độ bốc hơi mạnh đã khiến nhiều loại cây trồng bị mất nước nhanh chóng, dẫn đến khô héo, giảm sinh trưởng và suy kiệt. Không ít nông hộ dù tăng lượng nước tưới nhưng vẫn không thể cải thiện tình trạng héo lá, cháy mép hoặc rụng hoa sớm. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về cách giúp cây giữ nước hiệu quả hơn từ bên trong, chứ không chỉ phụ thuộc vào lượng tưới từ bên ngoài.
Trong điều kiện canh tác ngày càng khắc nghiệt, đất phèn và đất mặn đang trở thành thách thức lớn đối với nông nghiệp bền vững. Tại nhiều vùng như Đồng bằng sông Cửu Long, diện tích đất bị ảnh hưởng bởi pH thấp hoặc hàm lượng muối cao chiếm tỉ lệ đáng kể. Đây là những khu vực có đặc điểm điển hình như độc tố nhôm, sắt hòa tan trong đất phèn hoặc ion natri, clo trong đất mặn. Những yếu tố này gây tổn hại nghiêm trọng đến rễ cây, khiến cây trồng sinh trưởng yếu, dễ nhiễm bệnh và năng suất sụt giảm rõ rệt.
Trong canh tác cây lâu năm như sầu riêng, cà phê hay hồ tiêu, sức khỏe của rễ và độ phì nhiêu của đất giữ vai trò trung tâm quyết định đến năng suất và tuổi thọ của vườn cây. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sau nhiều năm sử dụng, đất trồng có xu hướng chai cứng, mất cân bằng dinh dưỡng, kém thoát nước và dễ phát sinh nấm bệnh gây hại vùng rễ. Tình trạng này không chỉ khiến cây kém phát triển mà còn làm giảm khả năng hấp thu phân bón, dẫn đến hiệu quả đầu tư thấp.
Khi nhắc đến Silic trong nông nghiệp, nhiều người thường nghĩ đến vai trò của nó trong việc tạo lớp mô cứng giúp cây trồng cứng cáp, hạn chế sâu bệnh và đổ ngã. Đây là những tác động dễ quan sát và đã được ứng dụng rộng rãi trong thực tế. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn Silic như một “lớp áo giáp cơ học” thì chưa đủ để hiểu hết giá trị mà nguyên tố này mang lại cho cây trồng.
Silic từ lâu đã được ghi nhận là yếu tố khoáng có vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng và cải thiện cấu trúc sinh lý của cây trồng. Tuy không được xếp vào nhóm dinh dưỡng thiết yếu như đạm, lân, kali, nhưng Silic lại góp phần nâng cao khả năng chống chịu của cây trước các điều kiện khắc nghiệt như sâu bệnh, đổ ngã, mặn phèn hay nắng hạn. Tuy nhiên, việc sử dụng Silic sao cho hiệu quả không chỉ nằm ở việc lựa chọn đúng loại chế phẩm mà còn phụ thuộc lớn vào thời điểm can thiệp. Phun quá sớm có thể gây lãng phí, trong khi phun quá muộn lại không còn phát huy được vai trò bảo vệ sinh lý và hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng của Silic.
Trong số các chế phẩm Silic trên thị trường, Silic dạng lỏng đang ngày càng được ưa chuộng nhờ tính linh hoạt, khả năng hấp thu nhanh và dễ phối hợp với các phương pháp tưới hoặc phun hiện đại. Tuy nhiên, không ít người vẫn đang hiểu sai về bản chất và cách dùng của Silic lỏng, dẫn đến việc sử dụng không hiệu quả, thậm chí gây ra kết tủa, nghẽn hệ thống tưới hoặc làm tổn thương cây.











