Lưu trữ tác giả: Duli Agri

Trong thế giới cây trồng, Canxi thường được biết đến như một nguyên tố vi lượng quan trọng, nhưng ít ai nhận ra rằng nó đóng vai trò như một “kiến trúc sư” âm thầm, chịu trách nhiệm xây dựng và duy trì tính bền vững của bộ khung tế bào thực vật. Khác với các nguyên tố dinh dưỡng di động như Kali hay Nitơ, Canxi gần như cố định tại nơi nó được hấp thụ và nhanh chóng tham gia vào quá trình hình thành cấu trúc tế bào. Điều này khiến cho vai trò của Canxi không chỉ mang tính hỗ trợ, mà còn là yếu tố nền tảng trong việc định hình hình thái và sức sống của mô thực vật, đặc biệt là tại các đỉnh sinh trưởng.

Trong số các nguyên tố tham gia vào quá trình này, Canxi nổi bật lên như một yếu tố không thể thiếu. Khác với nhiều loại dinh dưỡng di động khác, Canxi gần như không thể vận chuyển ngược từ phần già đến phần non, buộc cây phải hấp thụ liên tục từ rễ và đưa trực tiếp đến vùng sinh trưởng. Nếu không được cung cấp đầy đủ và đúng cách, mô non sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái rối loạn cấu trúc, dẫn đến thối đọt, héo lá hoặc biến dạng mô – những dấu hiệu thường thấy trên đồng ruộng nhưng lại ít khi được truy nguyên đến gốc rễ là thiếu Canxi.

Khô hạn là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với sản xuất nông nghiệp hiện đại. Dưới tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu, nhiều vùng trồng trọt thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu nước kéo dài, khiến cây trồng suy yếu, giảm năng suất và dễ nhiễm bệnh. Trong điều kiện đó, ngoài việc điều chỉnh tưới tiêu, nhà vườn còn cần quan tâm đến một yếu tố chiến lược khác – dinh dưỡng khoáng – để giúp cây tăng sức chịu đựng và phục hồi sau stress hạn.

Giữ trái non luôn là một trong những thách thức lớn đối với người trồng cây ăn trái, đặc biệt trong điều kiện khí hậu thất thường như hiện nay. Giai đoạn trái vừa hình thành là lúc cây dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng sinh lý, chỉ cần một thay đổi nhỏ về thời tiết, độ ẩm, hay dinh dưỡng cũng có thể dẫn đến hiện tượng rụng trái hàng loạt. Không chỉ ảnh hưởng đến năng suất cuối vụ, rụng trái non còn khiến cây mất nhiều năng lượng để tái khởi động chu trình ra hoa và đậu trái mới.

Canxi là yếu tố cấu trúc cốt lõi giúp ổn định mô cuống trái, duy trì liên kết giữa các tế bào và ngăn cản sự hình thành lớp rụng. Tuy nhiên, do đặc tính không di động, Canxi chỉ phát huy tác dụng nếu được cung cấp đúng lúc, khi mô trái còn đang hình thành và nhạy cảm với stress. Việc phun Canxi quá muộn hoặc không đúng pha sinh lý khiến cây không kịp tích lũy Canxi tại các vùng cần thiết, làm giảm đáng kể hiệu quả giữ trái dù sử dụng sản phẩm tốt.

Trong nông nghiệp hiện đại, chất lượng nông sản không chỉ được đánh giá dựa trên năng suất thu hoạch mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng bảo quản, vận chuyển và thời gian tươi mới khi đến tay người tiêu dùng. Đây là thách thức không nhỏ đối với nhiều loại trái cây, rau củ có kết cấu mô mềm, dễ hư hỏng sau khi rời khỏi cây. Trong bối cảnh đó, Canxi nổi lên như một nhân tố quan trọng giúp nâng cao độ bền cấu trúc và kéo dài tuổi thọ sinh lý của nông sản sau thu hoạch.

Trong cơ cấu dinh dưỡng của cây trồng, Canxi là một trong những nguyên tố khoáng giữ vai trò thiết yếu đối với cấu trúc và hoạt động sinh lý của tế bào. Tuy nhiên, so với các dinh dưỡng đa lượng như Nitơ hay Kali, quá trình hấp thu Canxi lại phụ thuộc vào nhiều điều kiện khắt khe hơn. Một nghịch lý phổ biến trong canh tác là dù đất có chứa lượng Canxi khá dồi dào, cây trồng vẫn có thể biểu hiện triệu chứng thiếu hụt, đặc biệt ở những bộ phận non như đọt non, cuống trái, đầu rễ.