Lưu trữ tác giả: Duli Agri

Bọ trĩ trong hoa là một trong những tình huống khiến nhà vườn mệt nhất. Cảm giác rất nghịch lý: hoa nằm lộ ra ngoài, nhìn như “dễ phun”, nhưng càng phun lại càng thấy không dứt. Hoa thâm, rụng tăng, đậu trái kém, rồi đến lúc trái non hình thành lại tiếp tục bị sẹo từ sớm, kéo theo thiệt hại cả vụ.

Bọ trĩ là dịch hại rất nhỏ nhưng mức thiệt hại lại không hề nhỏ. Chúng trú ẩn sâu trong đọt non, chui vào kẽ hoa và để lại sẹo trên trái non, khiến cây vừa giảm sinh trưởng, vừa giảm tỷ lệ đậu trái, lại vừa mất giá trị thương phẩm. Đáng ngại hơn, bọ trĩ tăng quần thể nhanh, nên chỉ cần xử lý chậm vài ngày là mật số đã chuyển từ mức “lấm tấm” sang mức “bùng” mà vườn rất khó hãm.

Bọ trĩ rất nhỏ, đôi khi nhìn bằng mắt thường chỉ thấy lấm tấm, nhưng khả năng gây hại lại “đánh trúng chỗ đau” của cây. Chúng tập trung vào mô non như đọt, hoa và trái non, nơi tế bào mềm, giàu dinh dưỡng và cực kỳ nhạy cảm với tổn thương. Chỉ cần mật số tăng trong vài ngày, vườn có thể chuyển nhanh từ trạng thái “hơi bị” sang cháy đọt, thâm hoa, sẹo trái.

Giai đoạn ra hoa là thời điểm nhạy cảm nhất của cả vụ. Chỉ cần bọ trĩ tăng nhẹ, hoa đã có thể cháy đầu cánh, thâm nhụy, rụng sớm và kéo theo tỷ lệ đậu trái giảm rõ. Điều khó ở chỗ, thiệt hại của bọ trĩ trong hoa không chỉ nằm ở số lượng hoa rụng, mà còn nằm ở chất lượng thụ phấn và “đà” sinh lý của cả chùm hoa về sau.

Ra đọt non là giai đoạn bọ trĩ tấn công mạnh nhất vì đây là phần mô mềm, giàu dịch tế bào và đang tăng trưởng rất nhanh. Với bọ trĩ, đọt non giống như “bàn tiệc” vừa dễ chích hút vừa dễ trú ẩn, nên chỉ cần mật số tăng nhẹ cũng có thể làm lá non bạc lấm tấm, xoăn lại, dày cứng và chậm bung. Khi đọt bị biến dạng ngay từ đầu, cây mất một nhịp sinh trưởng quan trọng, tán phát triển lệch và sức nuôi cho các giai đoạn sau cũng suy giảm theo.

Nhà màng giúp người trồng chủ động hơn rất nhiều. Mưa gió được hạn chế, lá ít bị dập, bệnh hại do nước mưa và độ ẩm biến động thường giảm rõ. Nhờ vậy, nhiều mô hình dưa lưới, dưa leo, cà chua, ớt chuông có thể đạt năng suất và chất lượng cao hơn so với canh tác ngoài trời, nhất là trong mùa mưa hoặc ở vùng khí hậu thất thường.