Lưu trữ danh mục: PHÂN BÓN

Trên thị trường hiện nay, phân bón lá thường được chia thành hai nhóm lớn là phân bón lá đơn chất và phân bón lá đa chất. Nhìn bề ngoài, nhiều nhà vườn có xu hướng ưu tiên đa chất vì cảm giác “có đủ thứ thì cây sẽ khỏe”, còn đơn chất bị xem là thiếu toàn diện và chỉ phù hợp khi cây đã có vấn đề rõ rệt. Cách nghĩ này nghe hợp lý, nhưng lại dễ dẫn đến sai lầm phổ biến nhất trong phun phân bón lá, đó là cố đưa thật nhiều thành phần vào cây trong khi cây chỉ đang cần một yếu tố cụ thể.

Trong canh tác, NPK đạm cao thường bị gắn với những hệ quả tiêu cực như cây kéo đọt, khó ra hoa, sâu bệnh nhiều và suy cây nhanh. Nhìn từ thực tế vườn, định kiến này có lý do của nó, vì đạm cao đúng là có thể làm cây lệch sinh dưỡng nếu dùng sai nhịp. Tuy nhiên, kết luận rằng NPK đạm cao luôn sai lại là một cách hiểu cực đoan, vì đạm vẫn là nền tảng của mọi quá trình sinh trưởng và có những thời điểm cây thật sự cần đạm cao để phục hồi và xây dựng tán.

Trong thực tế canh tác, không ít nhà vườn bón NPK đều tay, liều lượng không thấp, nhưng hiệu quả hấp thu của cây vẫn kém. Cây có thể xanh lá trong một thời gian, nhưng bộ rễ lại yếu, đọt ra không đều, ra hoa thất thường hoặc nuôi trái thiếu bền. Khi gặp mưa kéo dài hay nắng nóng, cây dễ tụt sức nhanh, cho thấy nền dinh dưỡng chưa thực sự đi vào bên trong sinh lý cây.

Trong thực tế canh tác, không ít nhà vườn rơi vào một vòng lặp rất quen. Cây bắt đầu vàng lá, nhạt màu, sinh trưởng chậm hoặc tán không đạt độ xanh như mong muốn, thế là người trồng tăng cường phun phân bón lá. Ban đầu phun theo liều khuyến cáo, sau đó thấy chưa cải thiện thì tăng liều, tăng tần suất, thậm chí phối nhiều loại trong một bình với hy vọng “đánh mạnh cho cây bật”. Nhưng càng phun, cây vẫn không xanh, hoặc có xanh một chút rồi lại tụt, khiến nhà vườn vừa tốn chi phí vừa mất niềm tin.

Cháy lá là một trong những rủi ro khiến nhiều nhà vườn “sợ” phân bón lá nhất. Chỉ cần một lần phun sai, lá xuất hiện đốm cháy, mép lá khô, chóp lá xém hoặc tệ hơn là rụng lá hàng loạt, cả vườn nhìn xuống sức rõ rệt. Điều đáng nói là cháy lá thường xảy ra đúng vào những thời điểm người trồng cần cây ổn định nhất, chẳng hạn giai đoạn nắng nóng, sau mưa, hoặc khi cây đang mang hoa, trái non. Vì vậy, một cú cháy lá không chỉ làm mất lá, mà còn làm mất nhịp sinh lý, kéo theo rụng hoa rụng trái và suy cây về sau.

Trong thực tế canh tác, hai khái niệm “phân bón lá” và “chất kích thích sinh học” thường bị dùng lẫn lộn. Một phần vì thói quen gọi tên theo cách sử dụng, hễ phun qua lá thì mặc định là phân bón lá. Một phần khác vì nhiều sản phẩm trên thị trường vừa ghi nhãn là phân bón lá, vừa quảng bá tác dụng kích thích sinh trưởng mạnh, làm cho ranh giới giữa hai nhóm trở nên mờ.

Trong canh tác hiện đại, người trồng có rất nhiều cách để đưa dinh dưỡng vào cây. Nhưng nếu nhìn vào thực tế vận hành của phần lớn nhà vườn, hai hình thức phổ biến nhất vẫn là phun phân bón lá và tưới bón qua rễ. Đây cũng là hai con đường tạo ra […]

Đạm là một trong những nguyên tố dinh dưỡng quan trọng nhất đối với cây trồng. Hầu hết các phản ứng tạo sinh khối như hình thành diệp lục, tổng hợp protein và hoạt hóa enzyme đều cần đạm làm nền. Chính vì vậy, trong nhóm phân bón lá, đạm thường được bổ sung để tạo phản ứng nhanh, giúp cây xanh lá, bật đọt và tăng sinh trưởng thân lá trong thời gian ngắn.

Trong canh tác, cây trồng hiếm khi rơi vào tình trạng thiếu hoàn toàn dinh dưỡng theo nghĩa “không có gì để ăn”. Phần lớn vấn đề phát sinh từ sự mất cân đối giữa các nguyên tố, đặc biệt là nhóm đa lượng NPK. Vì NPK là nền dinh dưỡng chính, chỉ cần lệch tỷ lệ kéo dài, cây sẽ đổi trạng thái sinh lý theo hướng bất lợi, dù tổng lượng phân bón đưa vào không hề thấp.

Trong canh tác thâm canh hiện nay, thất thoát NPK là một nguyên nhân âm thầm làm chi phí sản xuất tăng lên theo từng vụ, nhưng lại rất khó nhận ra bằng quan sát thông thường. Nhiều nhà vườn bón phân đều đặn, liều lượng không thấp, thậm chí càng năm sau càng tăng, nhưng cây vẫn phản ứng kém, bộ rễ yếu dần, đất nhanh chai và hiệu quả sử dụng phân giảm rõ rệt. Khi nhìn vào bức tranh tổng thể, người trồng dễ kết luận rằng cây đang thiếu dinh dưỡng, nhưng thực tế có khi dinh dưỡng đã được bón vào rất nhiều, chỉ là không còn nằm đúng nơi rễ có thể sử dụng.