Giai đoạn ra hoa là một trong những thời điểm nhạy cảm nhất trong chu kỳ sinh trưởng của cây trồng. Lý do rất đơn giản nhưng thường bị bỏ qua. Từ thời điểm này trở đi, năng suất không còn phụ thuộc chủ yếu vào việc cây xanh hay tán dày, mà phụ thuộc vào việc hoa có giữ được không, có được thụ phấn tốt không và có đậu trái ổn định hay không. Chỉ một thay đổi nhỏ về thời tiết, dinh dưỡng hoặc một lần can thiệp hóa chất không phù hợp cũng có thể khiến hoa rụng hàng loạt, kéo theo giảm đậu trái và thất thu cuối vụ.
Lưu trữ tác giả: Duli Agri
27
Th12
Th12
Sau thu hoạch, bón phân phục hồi là việc hầu như vườn cà phê nào cũng làm. Đây là phản xạ rất tự nhiên, vì ai cũng thấy cây vừa trải qua một mùa nuôi trái dài, tiêu hao nhiều và chắc chắn cần hồi lại để bước vào chu kỳ mới. Thế nhưng, thực […]
27
Th12
Th12
Sau thu hoạch, cây cà phê bước ra khỏi giai đoạn tiêu hao dinh dưỡng lớn nhất trong năm. Trái đã hái xong, áp lực nuôi quả chấm dứt, nhìn bề ngoài có vẻ như cây sẽ nhẹ gánh và nhanh hồi. Nhưng thực tế lại ngược lại ở nhiều vườn. Đây là giai đoạn rất nhạy cảm, vì cây đang thiếu dự trữ, rễ đang yếu, đất thường bị nén và hệ sinh học đất suy giảm sau một mùa tưới bón và đi lại dày đặc. Nếu bón đúng, cây hồi bền và bước vào chu kỳ mới với nền rễ khỏe, đọt ra đều. Nếu bón sai, cây có thể xanh nhanh trong ngắn hạn nhưng suy âm thầm, rồi trả giá ở giai đoạn ra hoa và năng suất vụ sau.
Bài viết này sẽ phân tích liệu phân bón lá có thể thay thế bón gốc hay không, dựa trên cơ chế hấp thu dinh dưỡng của cây trồng và thực tiễn canh tác. Mục tiêu là giúp bạn hiểu đúng bản chất, để tận dụng lợi thế của phân bón lá mà không rơi vào bẫy xanh nhanh nhưng suy cây về lâu dài.
27
Th12
Th12
Sau thu hoạch, phân NPK thường là lựa chọn đầu tiên mà người trồng cà phê nghĩ đến để giúp cây hồi lại. Lý do rất dễ hiểu, vì NPK là nhóm phân quen thuộc, dễ mua, dễ dùng và thường cho phản ứng nhìn thấy được trên tán. Tuy nhiên, cũng chính vì quen thuộc nên nhiều người chọn NPK theo thói quen, hoặc theo lời giới thiệu kiểu xanh nhanh, bật đọt mạnh, mà không đặt câu hỏi quan trọng nhất: công thức đó có đúng với trạng thái sinh lý của cây sau thu hoạch hay không.
26
Th12
Th12
Sau khi thu hoạch xong, nhiều nhà vườn đứng trước một băn khoăn rất quen thuộc: có cần rửa vườn cà phê hay không. Có người cho rằng rửa vườn giúp làm sạch sâu bệnh tồn lưu, giúp cây nhẹ gánh và khỏe hơn cho vụ sau. Ngược lại, cũng có ý kiến lo rửa vườn sẽ làm cây sốc, vừa tốn chi phí vừa khiến quá trình phục hồi bị gián đoạn, nhất là khi rễ đang yếu và đất đang bí.
25
Th12
Th12
Cà phê là cây công nghiệp dài ngày, chu kỳ tiêu hao dinh dưỡng kéo dài và “ăn” rất mạnh vào giai đoạn nuôi trái, tích lũy chất khô và hình thành nhân. Trong suốt mùa vụ, cây không chỉ rút khoáng từ đất mà còn rút cả phần dự trữ bên trong thân, cành, rễ và lá để ưu tiên cho trái. Vì vậy sau khi thu hoạch xong, nhìn bề ngoài có thể cây vẫn còn lá, vẫn còn xanh, nhưng bên trong hệ thống năng lượng dự trữ đã giảm, bộ rễ đã mệt và đất cũng thường bị nén chặt do đi lại, thu hái.
25
Th12
Th12
Trong thực tế, không ít vườn được bón phân khá đều tay nhưng cây vẫn suy, ra đọt không đồng loạt, hoa nở thiếu đồng đều và năng suất lên xuống thất thường. Nếu chỉ nhìn theo hướng thiếu dinh dưỡng thì người trồng sẽ có xu hướng tăng lượng phân, nhưng nhiều khi hiệu quả lại không tăng tương ứng. Nguyên nhân cốt lõi thường nằm ở chỗ bón sai thời điểm sinh lý. Cây có những giai đoạn không cần dinh dưỡng cao về số lượng, nhưng lại cực kỳ nhạy với mất cân đối. Ngược lại, có giai đoạn cây cần dinh dưỡng mạnh, nhưng chỉ có hiệu quả nếu trước đó cây đã có nền rễ và dự trữ tốt.
25
Th12
Th12
Sau nhiều năm canh tác liên tục, đất vườn cà phê thường thay đổi theo hướng nghèo hữu cơ, chai cứng và suy giảm hệ sinh học. Nhiều nhà vườn nhận ra điều này nên bắt đầu bón phân hữu cơ, tăng lượng phân chuồng hoặc mua thêm hữu cơ đóng bao. Thế nhưng, không ít trường hợp bón hữu cơ nhiều năm vẫn không cải thiện được đất. Đất vẫn cứng, giữ ẩm kém, rễ tơ ra ít, cây phục hồi chậm sau thu hoạch và hiệu quả không như kỳ vọng.
25
Th12
Th12
Trong canh tác cà phê, nhiều nhà vườn có thói quen nhìn tán để đo sức cây. Thấy lá xanh là yên tâm, thấy đọt bật mạnh là tin rằng cây đã hồi, thấy tán dày là cho rằng vụ sau ổn. Những dấu hiệu đó có giá trị, nhưng chỉ phản ánh phần ngọn của câu chuyện. Cốt lõi của sự hồi phục luôn nằm ở dưới đất, nơi hệ rễ quyết định cây có thật sự lấy lại khả năng hút nước, hút khoáng và tái lập dự trữ hay chưa.
